محمد باقر ملكيان
98
علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )
كشف راز نهفتهاى بعد از كشف از رازهاى ديگر مجالى براى احتمال صرف و اتفاق نمىگذارد . حال كه اين معنا روشن گرديد واضح شد كه تحدى در مثل آيه شريفه قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيراً « 1 » ممكن است در مورد تحدى به تمامى قرآن باشد ، كه همه اغراض الهى در آن جمع است ، و اين خصيصه را دارد كه مشتمل است بر تمامى معارف و احكامى كه بشر تا روز قيامت محتاج آن مىشود . و تحدى به مثل آيه قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ تحدى به يك سوره باشد ، بدان جهت كه آن سوره خصيصه ظاهرى دارد ، و آن اين است كه يكى از غرضهاى جامع از اغراض هدايت الهى را بهطور كامل بيان مىكند ، بيانى كه حق را از باطل متمايز مىسازد ، و صرف لفاظى و سخنپردازى نيست . و تحدى در آيه فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ تحدى به ده سوره از قرآن باشد ، بدان جهت كه مشتمل بر تفنن است ، يعنى يك مطلب را در چند قالب از بيان آورده و اين خود دليل قطعى است بر اينكه قرآن مولود تصادف نيست ، بلكه گوينده آن آنچه گفته از روى علم و حكمت گفته است . و كلمه « عشرة » ( ده سوره ) بدين جهت آورده نشده كه خصوص عدد ده دخالتى در اين دلالت دارد ، بلكه بدين جهت آورده شده كه اين عدد دلالت بر كثرت دارد ، و منظور از آن ،
--> ( 1 ) . سوره اسراء : 88 .