اين قيد و شرطها به ميان نياورده ، و در عوض روى سخن به جن و انس كرده است ، پس معلوم مىشود معجزه بودنش تنها از نظر اسلوب كلام نيست . و همچنين غير بلاغت و جزالت اسلوب ، هيچ جهت ديگر قرآن به تنهايى مورد نظر نيست ، و نمىخواهد بفهماند تنها در فلان صفت معجزه است ، مثلا در اين‌كه مشتمل بر معارفى است حقيقى ، و اخلاق فاضله و قوانين صالحه و اخبار غيبى و معارف ديگرى كه هنوز بشر نقاب از چهره آن برنداشته ، معجزه است ، چون هريك از جهات را يك طائفه از جن و انس مىفهمند ، نه همه آنها پس اين‌كه به طور مطلق تحدى كرد ، يعنى فرمود : اگر شك داريد مثلش را بياوريد ، و نفرمود كتابى فصيح مثل آن بياوريد ، و يا كتابى مشتمل بر چنين معارف بياوريد ، مىفهماند كه قرآن از هرجهتى كه ممكن است مورد برترى قرار گيرد برتر است ، نه يك جهت و دو جهت . بنابراين قرآن كريم هم معجزه‌اى است در بلاغت براى بليغ‌ترين بلغاء ، و هم آيتى است فصيح براى فصيح‌ترين فصحاء ، و هم خارق العاده‌اى است براى حكماء در حكمتش ، و هم سرشارترين گنجينه علمى است معجزه‌آسا براى علماء ، و هم اجتماعىترين قانونى است معجزه‌آسا براى قانون ، و سياستى است بديع و بىسابقه براى سياستمداران ، و حكومتى است معجزه ، براى حكام ؛ و خلاصه معجزه‌اى است براى همه عالميان ، در حقايقى كه راهى براى كشف آن ندارند ، مانند امور غيبى و اختلاف در حكم و علم و بيان . از اينجا روشن مىشود كه قرآن كريم دعوى اعجاز ، از هرجهت براى خود مىكند ، آن‌هم اعجاز براى تمامى افراد جن و انس ، چه عوام و چه خواص ، چه عالم و چه جاهل ، چه مرد و چه زن ، چه فاضل متبحر و چه مفضول .