مىرسيده چنان‌كه آيات سوره عبس نيز به اين معنى اشاره مىكنند كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ * فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ * فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرامٍ بَرَرَةٍ « 1 » . 3 . ملائكه و شياطين : طبق توجيه گذشته ، ملائكه و فرشتگان نام قواى طبيعى است كه به خير و خوشبختى و شياطين نام قواى طبيعى است كه به شر و بدبختى دعوت مىكنند ، ولى آنچه از قرآن مجيد استفاده مىشود خلاف اين است و قرآن ملائكه و شياطين را يك عده موجودات بيرون از حس و داراى وجود و شعور و اراده مستقل مىداند . اما ملائكه ، آيات چندى در اين‌باره گذشت كه به موجب آنها ملائكه موجودات مستقل و داراى ايمان و كارهائى كه با شعور و اراده تحقق مى پذيرد هستند و آيات بسيار ديگرى نيز در قرآن مجيد هست كه به همين مدعى گواهى مىدهد . و اما شياطين ماجراى سرپيچى ابليس از سجده آدم و محاوره‌اى كه ميان او و خداى متعال جارى گرديده است در چند جاى قرآن مجيد نقل شده ، ابليس پس از رانده شدن از ساحت قرب مىگويد : همه ذريه آدم را جز بندگان مخلص گمراه خواهم كرد لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ « 2 » و خداى متعال در جواب مىفرمايد : دوزخ را از تو و

--> ( 1 ) . سوره عبس : 16 - 11 . ( 2 ) . سوره ص : 83 - 82 .