محمد باقر ملكيان

33

علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )

فرموده : إِنَّا أَوْحَيْنا إِلَيْكَ كَما أَوْحَيْنا إِلى نُوحٍ وَ النَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ « 1 » و نيز فرموده : وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ « 2 » . اين مطالب كه در تفسير آيه مورد بحث آورديم ، مطالبى بود كه با كمك سياق از آيه استفاده نموديم ، ولى مفسرين در تفسير آن بحث‌هايى دامنه‌دار و مشاجره‌هاى طولانى كرده‌اند كه ما از اشتغال به گفتگوى درباره آن صرفنظر كرديم ، و خواننده خود مىتواند به تفاسير مفصل مراجعه نمايد . چگونگى دريافت وحى به وسيله قلب نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ مراد از « روح الامين » جبرئيل عليه السّلام است ، كه فرشته وحى مىباشد ، چرا كه فرمود مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّهِ « 3 » و در جاى ديگر او را روح القدس خوانده ، فرموده : قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ « 4 » . و اگر جبرئيل را امين خوانده ، براى اين است كه دلالت كند بر اين‌كه او مورد اعتماد خداى تعالى و امين در رساندن رسالت او به پيامبر او است ، نه چيزى از پيام او را تغيير مىدهد و نه جابجا و تحريف مىكند ، نه عمدا و نه سهوا و نه دچار فراموشى مىگردد ، هم‌چنان كه توصيف او در جاى ديگر به روح قدس نيز به اين معانى اشاره دارد ، چون او را منزه از اين‌گونه منقصت‌ها معرفى مىكند .

--> ( 1 ) . نساء : 163 . ( 2 ) . يوسف : 109 . ( 3 ) . سوره بقره : 97 . ( 4 ) . سوره نحل : 102 .