محمد باقر ملكيان
29
علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )
وحى « 1 » معنا و موارد استعمال كلمه وحى وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ * ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ « 2 » . كلمه « وحى » چنانكه راغب گفته : به معناى اشاره سريع است ، كه البته همواره از جنس كلام و از باب رمزگويى و يا به صورت صوت و مجرد از تركيب و يا به اشاره و امثال آن است « 3 » . و از موارد استعمالش به دست مىآيد كه از باب القاى معنا به نحو پوشيده از اغيار است ، پس الهام به معناى القاى معنا در فهم حيوان از طريق غريزه هم از وحى است ، همچنان كه ورود معنا در نفس انسان از طريق رؤيا و همچنين از طريق وسوسه و يا اشاره ، همه از وحى است . وحى در كلام خداى تعالى هم در همه اين معانى استعمال شده ، جايى در القاء در فهم حيوان از راه غريزه استعمال كرده و فرموده : وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ « 4 » و گاه در القاء از باب رؤيا استعمال كرده و فرموده : وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ
--> ( 1 ) . ترجمه الميزان : 12 / 423 ؛ 18 / 107 ؛ قرآن در اسلام : 71 . ( 2 ) . نحل : 68 - 69 . ( 3 ) . المفردات في غريب القرآن : 858 ، وحى . ( 4 ) . نحل : 68 .