قرن نهم با تلاش جلال الدين سيوطى ، پرچم آن را به جنبش و اهتزاز درآورد . بنابراين شايد بتوان گفت : تدوين جامع انواع علوم قرآنى ، از قرن هشتم با تأليف كتاب البرهان فى علوم القرآن اثر زركشى آغاز مىگردد . جامعيت كتاب وى در زمينه انواع علوم قرآنى تا آن زمان بىسابقه بود ؛ به گونه‌اى كه سيوطى ضمن انتقاد از پيشينيان خود به جهت عدم تدوين كتابى جامع در زمينه انواع علوم قرآنى ، پس از مطالعه البرهان مىگويد : « و لما وقفت على هذا الكتاب ازددت به سرورا و حمدت اللّه كثيرا و قوي العزم على إبراز ما أضمرته و شددت الحزم في إنشاء التصنيف الذي قصدته » « 1 » . و اين‌گونه اظهار سرور و شادمانى نموده ، و خود نيز مصمّم به تأليف كتابى مبسوط در همين زمينه مىگردد . البته سخن ما بدين معنا نيست كه تا قبل از حوفى نگاشته‌اى در علوم قرآنى به چشم نمىخورد ، بلكه منظور ما عدم تدوين مباحث علوم قرآنى به صورت امروزين آن است و الا نگاهى به فهرست كتب ، دهها تأليف در زمينه‌ى علوم قرآنى را به ما نشان مىدهد . مثلا يحيى بن يعمر كتابى در قراءت نگاشت و يا ابان بن تغلب نخستين كتاب را در علم قراءت ، معانى قرآن و غريب القرآن تأليف نمود ، و يا عطاء بن ابى مسلم ميسرة الخراسانى اولين نگاشته در مبحث ناسخ و منسوخ را به جامعه‌ى علوم قرآنى عرضه كرد . كه براى آگاهى از سير تاريخى نگاشته‌هاى

--> ( 1 ) . الاتقان : 1 / 27 .