محمد باقر ملكيان

108

علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )

به دستور مقام خلافت جماعتى از قراء صحابه با تصدى مستقيم زيد بن ثابت صحابى سور و آيات قرآنى را از الواح و سعف‌ها و كتف‌ها كه در خانه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به خط كتاب وحى يا پيش قراء صحابه بود ، جمع‌آورى كرده در يك مصحف قرار دادند و نسخه‌هايى از آن به اطراف و اكناف فرستاده شد . پس از چندى در زمان خلافت خليفه سوم به اطلاع خليفه رسانيدند كه در اثر مساهله و مسامحه‌اى كه مردم در استنساخ و قرائت قرآن كرده‌اند اختلافاتى به وجود آمده و ازين راه كتاب خدا با تحريف و تغيير به شدت تهديد مىشود . مقام خلافت براى جلوگيرى ازين خطر دستور داد كه مصحفى را كه براى اولين‌بار به امر خليفه اول نوشته شده بود و پيش حفصه زوجه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و دختر خليفه دوم بود به امانت گرفتند و پنج نفر از قراء صحابه را كه يكى از ايشان نيز زيد بن ثابت - متصدى جمع‌آورى مصحف اول - بود مأموريت داد كه نسخه‌هايى از آن بردارند كه اصل ساير نسخ قرار گيرد و دستور داد كه قرآن‌هايى كه در ولايات در دست مردم است جمع‌آورى شده به مدينه فرستاده شود ، از اين قرآن‌ها هرچه به مدينه مىرسيد به امر خليفه مىسوزانيدند ، و يا به قول برخى از مورخين مىجوشانيدند . بالاخره نسخه چندى نوشته شد كه يكى از آنها را در مدينه نگه داشتند و يكى از آنها را به مكه و يكى به شام و يكى به كوفه و يكى به بصره فرستادند و گفته مىشود كه غير ازين پنج نسخه يك نسخه نيز به يمن و يك نسخه به