محمد باقر ملكيان
106
علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )
البته مسلمانان نيز از اينروى كه قرآن مجيد را كلام خدا و يگانه مدرك دينى خود مىدانستند و هم ازينروى كه در فريضه نماز سوره حمد و مقدارى از ساير قرآن مىبايست بخوانند و هم ازينروى كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مأموريت داشت كه قرآن مجيد را به آنان ياد دهد ، در ياد گرفتن سور و آيات قرآنى و حفظ و ضبط آنها نهايت جديت به خرج مىدادند . اين روش پس از آنكه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به مدينه هجرت فرمود و جامعه مستقل اسلامى تشكيل داد منظمتر و متشكلتر گرديده و به دستور پيغمبر اكرم جمعيت قابل توجهى از ياران وى به قرائت قرآن و تعليم و تعلم احكام اسلام كه روزبهروز نازل و تكميل مىشد ، موظف شدند و حتى طبق دستور صريح قرآن از شركت در جنگ « 1 » و جهاد معذور شدند . و چون بيشتر ياران پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله - و مخصوصا صحابه كه از مكه به مدينه مهاجرت كرده بودند - بىسواد بوده ، با خواندن و نوشتن آشنايى نداشتند ، به دستور پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله از اسيران يهود براى ياد گرفتن خط كه آن زمان بسيار ساده و آسان بود استفاده مىشد و بدينترتيب گروهى باسواد به وجود آمد . ازين جماعت كسانى كه به قرائت قرآن و حفظ و ضبط سور و آيات آن مشغول بودند ، قراء ناميده مىشدند و ازين گروه بود كه در وقعه بئر معونه چهل تن يا هفتاد تن يك جا شهيد شدند . و آنچه از قرآن مجيد نازل شده بود و نيز تدريجا نازل مىشد ، در الواح و استخوان شانه شتر و سعف خرما و نظاير آنها نوشته و ضبط مىشد .
--> ( 1 ) . سوره توبه : 122 .