على رمضان اوسى
78
روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى )
تفسيرى و ديگر كتب غير تفسيرى . از آنجائى كه كتب تفسيرى از اهميّت خاصّى برخوردار است و شخصيّت تفسيرى علّامه با مقايسه ميان گفتهها و آراء مفسّران روشن مىگردد ؛ لذا ما به صورت مفصّلترى از آن بحث مىكنيم . در مورد كتابهاى غير تفسيرى تنها به ذكر آنها و چگونگى استفاده علّامه از آنها اكتفا مىنمائيم . 1 - منابع تفسيرى علّامه طباطبائى ( ره ) به كتب تفسيرى - قديم و جديد - استناد جسته ، و آراء و نظريات آنها را مورد بررسى قرار داده ، در معناى آيات از بعضى از آنها استفاده كرده و در عين حال بعضى ديگر را مورد نقد و تحليل قرار داده است . مسئله بيان آراء و مقايسه ميان اقوال مفسّران ، داراى اهميّت زيادى در اين تفسير است كه به صورت روشنى مشاهده مىشود . لذا لازم بود تا بگونهاى واضح ، همراه با شواهد ، تا اندازهاى كه مجال بحث در اين فصل باشد به اين مهمّ بپردازيم . در فصول بعد ، بحثى تحت عنوان « نقد اقوال مفسّران و اظهار نظر علّامه » خواهد آمد كه به صورتى واضح ، اصولى را كه علّامه بر اساس آن ميان اقوال مفسّران ترجيح مىدهد ، بيان خواهيم كرد . علاوه بر آنچه اشاره شد ، علّامه براى بيان معناى لغوى كلمات ، به اين تفاسير استناد جسته ، همانطورىكه در موارد زيادى به « مجمع البيان » طبرسى و « مفردات » راغب اصفهانى اعتماد نموده است . در تفسير روايى و خبرى از تفاسير « طبرى » و « در المنثور » سيوطى استفاده نموده است . در اين فصل موارد استفاده علّامه از اين منابع كه مكررا در الميزان آمده است ، مورد بحث قرار مىگيرد . منابع تفسيرى الميزان ، به ترتيب زمانى مفسران ، بدين قرار است : 1 - ابن عباس در صدر منابع تفسيرى الميزان ، روايات منقول از ابن عباس قرار دارد ،