على رمضان اوسى
68
روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى )
محمّد حجت « 26 » و آيت اللّه ميرزا على اصغر ملكى « 27 » و آيت اللّه سيّد حسن صدر « 28 » و بزرگان ديگر اجازه روايت داشته است . « 29 » فعاليّت علمى علّامه پس از بازگشت به قم ، در سال 1364 هجرى قمرى وى تدريس فلسفه و تفسير را آغاز كرد . طلّاب علوم دينى از درياى دانش او در فلسفه و تفسير بهرهها بردند . بعد از مدّت كوتاهى ستارهء دانش او درخشيدن گرفت و مقام شايستهء خود را در ميان آن جمع احراز كرد . گروهى از طلّاب بدور او حلقه زدند و از مدرّسين بنام و استوانههاى حوزه علميّه قم گرديد ؛ گروه زيادى از طلّاب در سطوح مختلف در
--> ( 26 ) - سيّد محمّد حجّت فرزند على نقى بن محمد حسينى كوهكمرى تبريزى از علماى بزرگ قم بود . در سال 1310 ه . ق در تبريز به دنيا آمد . در محضر درس علماى تبريز حاضر مىشد . تحصيل خود را در نجف ادامه داد و سرانجام در سال 1349 ه . ق در قم اقامت گزيد . در همان شهر باقى ماند تا اينكه دار فانى را وداع گفت . از شيخ الشريعه اصفهانى ، شيخ عبد اللّه مامقانى ، سيّد حسن صدر ، ميرزا محمد تهرانى ، سيّد ابو تراب خوانسارى ، شيخ محمّد باقر بيرجندى و از پدرش سيّد على روايت نقل كرده است . وى تأليفاتى در فقه و حديث و رجال دارد . ( طبقات اعلام الشّيعة ، بخش دوّم از جلد اوّل ، ص : 214 - 216 ) . ( 27 ) - ميرزا على اصغر ملكى بن حاج محمّد حسين ملك التجار بن حاج كاظم تبريزى ، عالمى فاضل و با تقوا بود . هنگام تحصيل ، از همدرسان شيخ آغا بزرگ تهرانى صاحب ذريعه بوده مدّت زيادى در نجف سكونت داشت . يكبار به تبريز عزيمت نمود ولى دوباره به نجف بازگشت . وى از ميرزا حسين خليلى ، شيخ عبد اللّه مازندرانى ، سيد حسن صدر و علماى ديگر روايت مىكرد . ( طبقات اعلام الشيعة ، بخش چهارم از جلد اول ، ص : 1553 ) . ( 28 ) - سيّد حسن ابو محمد بن شريف هادى بن شريف محمد على مىباشد و نسب او به امام حسين ( ع ) مىرسد . در سال 1272 هجرى قمرى در بغداد متولّد شد و در سال 1290 هجرى قمرى به نجف مسافرت نمود ، سپس در سال 1297 ه . ق به زادگاهش ( كاظمين ) در بغداد بازگشت و در شهر كاظمين رحل اقامت افكند . اوقاتش را بين محراب و كتابخانه ، درس و نويسندگى ، بحث و ارشاد تقسيم كرده بود . تأليفات زيادى دارد و در آنها ميان تفصيل و تحقيق جمع نموده و در موضوعهاى گوناگونى در علوم مختلف مطالبى نوشته است . از آثار علمى وى مىتوان كتاب : « درر الموسويّة فى شرح عقائد الجعفريّة » و كتاب « سبيل الرّشاد فى شرح نجاة العباد » در فقه و « مفتاح السعادة و ملاذ العبادة » در حديث و كتب ديگر را نام برد . وى در سال 1354 ه . ق درگذشت . نگاه كنيد : « شيعه و فنون الاسلام » تأليف : سيّد حسن صدر ، مترجم : عبد الحسين شرف الدّين ، صيدا ، انتشارات عرفان ، 1331 ه . ق ، ص : 11 - 47 . ( 29 ) - در نقل اين مطالب از نامه علامه ( در اواخر جمادى الثانى سال 1399 ه . ق ) استفاده شده است .