اين گونه حوادث ، پى در پى اتفاق مىافتاد و جوّ سياسى ، به شكل وسيعى تيره‌تر مىشد . نقطه متمايز در اين دوره ، كوتاهى عمر دولت‌هائى بود كه پى در پى ظاهر مىشدند . در 30 ژوئن سال 1930 م ( 1309 ه . ش ) پيمان استقلال عراق مستحكم گشت . ولى در عين حال ، عراق تا حدّ زيادى تحت نفوذ و استثمار انگليس بود . « 15 » در اينجا براى تبيين نقش علماء و مواضع مبارزاتى نجف در اين دوره جهت آزادى ملّت عراق ، كلام لونكريك را نقل مىكنيم . وى مىگويد : « اگر چه رهبرى شيعه در سال 1932 م ( 1311 ه . ش ) و پس از آن داراى تعصّب كمترى بوده و از عراق كمتر فاصله داشت ، ولى علماى نجف مانند گذشته سلطه و نفوذ خود را حفظ كردند . به‌طورىكه شيعه ( تنها نيروى موجود در بين عدّهء زيادى از ساكنين نجف ) همچنان معترض و مبارز و به عنوان عقيدهء حاكم بر رهبران عشاير ، با اخلاص باقى ماند . در موارد زيادى ، اين عقيده كه ( به تعبير نويسنده ) موجب دورى از حكومت مركزى و نزديكى به آنارشيسم بود ، منشأ اصلى مشكلات و گرفتارىهاى حكومت بود » « 16 »

--> ( 15 ) - تورات العرب فى قرن العشرين : ص : 133 . ( 16 ) - موسوعة عتبات المقدسه : 1 / 308 .