على رمضان اوسى

42

روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى )

در آن اقامت گزيد - به اعتبار اينكه جزئى از عراق است تحت تأثير تاريخ سياسى عمومى عراق در اين دورهء ده‌ساله بود . علاوه بر آن ، وقايعى در آن شهر رخ داده كه تاريخ نجف را متمايز كرده و اين شهر را به اعلا درجه فداكارى و از خودگذشتگى رسانيده است . علّامه كه در اين مدّت به صورت خاصّى زندگى مىكرد ، تاريخ نجف را كه مملوّ از حركت و جوشش بود درك كرده است . اين تاريخ و آنگونه وقايع چه بگونه‌اى مثبت و چه منفى ، مسلّما در روح او تأثير گذاشته است . « 1 » از خصوصيّات هر محيطى ، اين است كه تأثير زيادى در رشد شخصيّت فرد از دو جنبهء عقلى و عاطفى بجاى نهد . « 2 » انقلاب بر عليه ترك‌ها در بين سالهاى 1915 - 1917 مردم نجف بر اين شهر حكومت مىكردند و اين حالت حتّى بعد از ورود انگليس به عراق ادامه داشت . « 3 » علّت اين انقلاب ، بگفته ( المس بل ) اين بود كه : حكومت عثمانى از تعهّداتى كه در قبال مردم شهرهاى مذهبى داشت ، شانه خالى كرد . از مهم‌ترين اين موارد معافيت آنها از خدمت نظام بود . علاوه بر آن ترك‌ها حكم مصادرهء محتويات ( خزائن ) موجود در آستانهاى مقدّسه را دادند و به موازات آن تجاوزهاى عملى بر عليه افراد انقلابى و اهالى نجف را آغاز كردند . سرانجام سربازان ترك پس از سه روز درگيرى ، تسليم نيروهاى انقلابى شدند . حكومت نجف در دورهء مذكور ، بدست آيت اللّه سيد محمد كاظم يزدى بود كه اين جنبش را رهبرى مىكرد . « 4 »

--> ( 1 ) - نجف از مساعدت انقلاب مشروطيت در ايران كه از آن سخن گفتيم ، محروم نماند . علماى نجف از يارى اين انقلاب اسلامى دريغ نكرده و مساعدت خود را تا پيروزى آن در سال 1906 ، با اعلام قانون اساسى ادامه دادند . ( محمد مهدى آصفى : مدرسة النّجف و تطوّر الحركة الإصلاحيّة فيها ، نجف ، انتشارات نعمان ، 1384 ه . ق ، ص 84 - 86 ) . ( 2 ) - ن . ك : همان منبع ؛ ص 3 . ( 3 ) - د . عبد اللّه فياض : انقلاب بزرگ عراق ؛ ص 116 . ( 4 ) - جعفر خليلى : موسوعة العتبات المقدّسه ، نجف ، 1 / 250 - 251 .