س 77 - آيا در تورات فعلى به تمام زواياى برجسته حضرت ابراهيم عليه السّلام اشاره شده است ؟ ج - [ خير ، ] از عمده مسايلى كه در كتاب تورات فعلى اغماض شده ، اهمال در ذكر مجاهدات ابراهيم عليه السّلام مىباشد ؛ مثلا تورات درخشان‌ترين خاطرات زندگى ابراهيم را كه همان مجاهدات و احتجاجات او با امت و آزار و اذيّت ديدن از مردم است ، اصلا ذكر نكرده ؛ همچنان‌كه از ساختن كعبه و مأمن قرار دادن آن و نيز از احكامى كه براى حج تشريع كرد هيچ ذكرى به ميان نياورده . و حال آنكه هيچ آشناى به معارف دينى و مباحث اجتماعى در اين معنا ترديد نكرده كه خانه كعبه از بزرگترين آيات الهى كه پيوسته مردم دنيا را به ياد خدا انداخته و آيات خداوندى را در خاطره‌ها زنده نگه داشته و در روزگارى دراز كلمه حق را در دنيا حفظ كرده است . اين بىاعتنائى تورات به خاطر آن تعصبى بوده كه تورات نويسان نسبت به كيش خود داشته كه قربانگاه‌هايى را كه ابراهيم عليه السّلام در « شكيم » و در سمت شرقى « بيت ايل » و در « جبل الرب » بنا كرده ، همه را اسم برده و از قربانگاه كعبهء او اسمى نبرده‌اند . [ به علاوه ] ، در تورات تناقضاتى در ذكر داستان ابراهيم عليه السّلام وجود دارد . « 1 » س 78 - نمونه‌هايى از تناقض‌گويى تورات را دربارهء حضرت ابراهيم عليه السّلام ذكر كنيد ؟ ج - يكى اينكه يك جا مىگويد : ابراهيم به دروغ به فرعون مصر گفت ساره خواهر من است ؛ و به خود ساره هم سفارش كرد كه اين دروغ را تأييد نموده

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 7 ، ص 314 و 313 . [ با تصرف ]