حيوان و چه غير حيوان نيز زوج گفته مىشود ، خداى تعالى فرموده : « فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى ، خدا از آن دو زوج قرار داد ، يكى نر و يكى ماده » و نيز فرمود : به آدم گفتيم كه تو و زوجت در بهشت منزل كنيد ؛ و اگر به مادهء از حيوانات و مخصوصا انسان زوجه مىگويند ، لغت نازيبا و غير فصيح است ، كه جمعش زوجات مىآيد ، - تا آنجا كه گفته - و جمع زوج ازواج مىآيد » . « 1 » پس اينكه فرمود : « أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها » « 2 » معنايش اين است كه براى شما و يا براى اينكه به شما نفع برساند از جنس خودتان زوج آفريد . آرى هريك از مرد و زن دستگاه تناسلى دارند كه با دستگاه تناسلى ديگرى كامل مىگردد و از مجموع آن دو توالد و تناسل صورت مىگيرد ، پس هريك از آن دو فى نفسه ناقص ، و محتاج به طرف ديگر است ، و از مجموع آن دو ، واحدى تامّ و تمام درست مىشود ، و به خاطر همين نقص و احتياج است كه هريك به سوى ديگرى حركت مىكند ، و چون بدان رسيد آرام مىشود ، چون هرناقصى مشتاق به كمال است ، و هرمحتاجى مايل به زوال حاجت و فقر خويش است ، و اين حالت همان شهوتى است كه در هريك از اين دو طرف به وديعت نهاده شده « 3 » . * * * * * *

--> ( 1 ) . مفردات راغب ، مادهء ( زوج ) ( 2 ) . سورهء روم ، آيهء ، 21 . ( 3 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 249 .