و اين رفتار عجيب ، در بين بعضى از قبايل به حدى رسيده بود كه وقتى يك زن حامله بچهء خود را به دنيا مىآورد بلافاصله بايد دامن به كمر بزند و به كارهاى خانه بپردازد در حالى كه شوهرش با نداشتن هيچ كسالتى خودش را به بيمارى بزند و در رختخواب بخوابد و زن بدبختش به پرستارى او بپردازد . اينها كلياتى بود از حقوقى كه زن در جامعهء عقب‌مانده داشت . « 1 » س 762 - وضعيت زندگى زنان در امتهاى پيشرفته ( يا ملل متمدن ) قبل از اسلام چگونه بوده است ؟ ( بحث علمى ) ج - منظور از امتهاى متمدن و پيشرفته آن روز ، آن امتهايى است كه تحت رسوم ملّى و عادات محفوظ و موروثى زندگى مىكردند بدون اينكه رسوم و عادتشان مستند به كتابى يا مجلس قانونى باشد ، مانند مردم چين و هند و مصر قديم و ايران و نظاير اينها . آنچه در اين باب در بين تمامى امتها مشترك بوده ، اين بوده كه زن در نظر اين اقوام هيچ‌گونه استقلال و حرّيت و آزادى نداشته ، نه در اراده‌اش و نه در اعمالش ، و بلكه در همهء شؤون زندگىاش تحت قيمومت و سرپرستى و ولايت بوده و حق مداخله در هيچ شأنى از شؤون اجتماعى را نداشته ( نه در حكومت ، نه در قضاوت ، و نه در هيچ شأنى ديگر ) . و بايد در تمام كارهاى زندگى از كسب و غيره با مرد همكارى كند و بعلاوه كليه كارهاى خانه را نيز انجام دهد و بچه‌دارى هم بكند و هرچه را مرد فرمان دهد و از او بخواهد اطاعت نمايد .

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 2 ، ص 394 - 396 . [ با تلخيص ]