مراد على شمس
777
با علامه در الميزان ( فارسى )
نيست ، از اول فروردين كه محورش دو نقطه مغرب و مشرق اعتدالى است ، تا مدت سه ماه ، بيست و سه درجه به طرف قطب جنوب مىآيد و در سه ماه تابستان دوباره به جاى اولش برمىگردد و به همين جهت اول فروردين و اول مهر شب و روز برابر است ، و در سه ماه پائيز محور به مقدار بيست و سه درجه به طرف قطب شمال مىرود و در سه ماه زمستان به جاى اولش برمىگردد ) . و بر اثر آن شب و روز در منطقه خط استواء و در دو قطب در هر سال شمسى يك شب و روز بيشتر وجود ندارد كه هريك برابر با شش ماه است ، و البته موقعى كه در قطب شمال روز است در قطب جنوب شب و بالعكس . ولى در منطقه استواء در هرسال تقريبا 365 شب و روز وجود دارد كه طول آنها دائما مساوى يكديگر است ، يعنى هيچگونه اختلافى در تمام فصول سال در شبها و روزهاى آنجا پيدا نمىشود ، در غير اين دو نقطه ( منطقه استواء و قطبين ) تعداد شبها و روزهاى سال و همچنين كوتاهى و بلندى آنها ، برحسب دورى و نزديكى به خط استوا و قطب مختلف است . [ بايد دانست در كليه نقاطى كه در منطقه معتدله شمالى و جنوبى واقع شده ، يعنى تقريبا از مدار 66 درجه جنوبى تعداد و شماره روزهاى سال تغيير نمىكند و همواره 365 روز و چند ساعت است ؛ منتها در غيرمنطقه استواء كوتاهى و بلندى شب و روز باهم فرق دارد ، ولى از مدار 69 درجه شمالى و جنوبى كه بگذريم اختلاف هم در تعداد شبها و روزهاى سال و هم در كوتاهى و بلندى آنهاست تا به نقطه قطب شمال و جنوب برسيم كه