« فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِنا يُؤْمِنُونَ » « 1 » كه اين جمله تفريع بر جملهء « عَذابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشاءُ وَ رَحْمَتِي . . . » است ، و معناى آن اين است كه لازمهء وجوب اصابهء عذاب به پاره‌اى از مردم و شمول رحمت بر تمامى موجودات اين است كه رحمت را بر آن بعض ديگر كه عبارتند از : پرهيزكاران و دهندگان زكات واجب كنم . « 2 » * رحمت و صلوات س 705 - چه نسبتى بين « صلوات » و « رحمت » وجود دارد ؟ ج - از دقت در آيه « أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ . . . » ، « 3 » اين معنا را دست مىدهد كه صلوات به وجهى غير از رحمت است شاهدش اين است كه آن به صيغه جمع آمده و اين به صيغهء مفرد ، و شاهد ديگرش آيهء شريفهء : « هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ وَ مَلائِكَتُهُ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً ، او كسى است كه به شما صلوات مىفرستد و ملائكه او نيز ، تا شما را از ظلمت‌ها بسوى نور خارج كند ، و او همواره به مؤمنين رحيم است » « 4 » و جملهء « كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً » ، به منزلهء علت است براى جملهء : « هُوَ الَّذِي يُصَلِّي عَلَيْكُمْ » . پس از اين آيه استفاده مىشود كه نسبت « صلوات » به « رحمت » ، نسبت مقدمه به ذى المقدمه است [ يعنى صلوات به منزله مقدمه و رحمت به منزله

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 357 و 358 . [ با تصرف ] ( 3 ) . سوره بقره ، آيه 157 . ( 4 ) . سوره احزاب ، آيه 43 .