درگاه خدا است ، و وقتى دنبال هواى نفس را مىگيرد ، و ابليس را اطاعت مىكند ، تا چه پايه پايين مىآيد . اين سخن به ظواهر بسيارى از آيات قرآن نمىسازد ، از قبيل آيهء « الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً ، او كسى است كه شما را از يك تن خلق كرد ، و همسر آن يك تن را نيز از خود او قرار داد ، و از آن دو تن مردان و زنان بسيارى منتشر كرد . » « 1 » چون اگر مراد از نفس واحد ( يك تن ) آدم نوعى باشد ، ديگر محلّى براى فرض همسر براى او باقى نمىماند ، و از قبيل اين آيه است ، آياتى كه مىرساند خدا او و همسرش را در بهشت داخل كرد ، و آن دو با خوردن از آن درخت ، خدا را نافرمانى كردند . « 2 » س 43 - منشأ گفتار كسانى كه معتقدند ، مراد از آدم ، آدم نوعى است ، چيست ؟ ج - به‌هرحال بايد دانست منشأ اين‌كه گفته‌اند مراد ، آدم نوعى است ، چيست ؟ اصل اين حرف ناشى از اعتقاد به قديم بودن زمين ، و انواع موجودات اصلى آن ، و از آن جمله انسان است ، كه قهرا افراد اين انواع اصلى ، از دو طرف گذشته و آينده غيرمتناهى خواهند بود ، يعنى از ازل انسانها بوده‌اند ، و تا ابد نيز خواهند بود ، و اصول علمى اين دعوى را بطور قطع باطل مىكند . « 3 » س 44 - آنچه تاكنون از مباحث زيست‌شناسى در خصوص

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 1 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 385 . ( 3 ) . الميزان ؛ ج 16 ، ص 385 .