كه جز با نزديك شدن تدريجى به زمين و جز با ساقط شدن و آرام گرفتن در روى زمين تمام نمىشود ؛ اشياء عالم نيز چنين‌اند ، حركتشان نهايتى دارد و آن برگشت به خداى تعالى است ، به همان مبدئى كه از آنجا حركت را آغاز كردند ؛ و آيهء شريفه 6 سورهء انشقاق همين معنا را خاطر نشان ساخته است . « 1 » س 547 - اعتقاد و سخن و عمل حقّ از نظر قرآن كدام است ؟ ج - اعتقاد و سخن و عمل حقّ آن اعتقاد و گفتار و كردارى است كه با سنت جارى در عالم وجود كه فعل حق‌تعالى است مطابق باشد ، و بنابراين ، حقّ در حقيقت به مشيت خداى تعالى و ارادهء او حقّ است . همچنانكه آيهء 60 سورهء آل عمران به آن اشاره دارد : « الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ، حق از پروردگار توست پس از شك‌كنندگان مباش » . « 2 » س 548 - در رجحان پيروى از خداى تعالى بر پيروى شركاء تعبير اينكه قرآن فرموده : « پيروى خداى تعالى سزاوارتر است » « 3 » ، مگر پيروى شركاء سزاوار است كه پيروى خداى تعالى سزاوارتر باشد ؟ و چون چنين نيست بايد حقانيت را منحصر در پيروى خداى تعالى مىكرد ، و آن را متعيّن دانسته مىفرمود : تنها پيروى خداى تعالى حقّ است ، نه اينكه بفرمايد : پيروى خداى تعالى سزاوارتر است ؟ ج - جواب اين است كه اين تعبير مقتضاى مقام ترجيح است . وقتى از خصم مىپرسيم : راستى ترجيح بر دروغ دارد ، يا دروغ ترجيح بر راستى ؟ ناگزير پاسخ اين سؤال اين است كه راستى بهتر است ، و اين معنايش آن نيست

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 11 . [ با تصرّف ] ( 2 ) . الميزان ؛ ج 10 ، ص 80 . [ با تصرف ] ( 3 ) . ر . ك : سورهء يونس ، آيهء 35 .