كند بر اينكه او مورد اعتماد خداى تعالى و امين در رساندن رسالت او به پيامبر او است ، نه چيزى از پيام او را تغيير مىدهد و نه جابجا و تحريف مىكند ، نه عمدا و نه سهوا و نه دچار فراموشى مىگردد ، همچنانكه توصيف او در جاى ديگر به روح قدس نيز به اين معانى اشاره دارد ؛ چون او را منزّه از اين‌گونه منقصت‌ها معرفى « 1 » مىكند . * جبر و تفويض ( اختيار ) س 468 - ديدگاه ائمه اهل بيت عليهم السّلام دربارهء جبر و تفويض چيست ؟ ( بحث روايتى ) ج - روايات بسيار زيادى از ائمه اهل بيت عليهم السّلام رسيده كه فرموده‌اند : « لا جبر و لا تفويض بل أمر بين الامرين . . . » « 2 » يعنى نه جبر است ، و نه تفويض ، بلكه امرى است متوسط ميان دو امر . « 3 » س 469 - معيار و اصل كلّى كه امام رضا عليه السّلام براى مبارزه با « جبر » و « تفويض » فرموده‌اند كدام است ؟ ج - در توحيد « 4 » ، و عيون « 5 » ، از حضرت رضا عليه السّلام روايت شده كه : در محضرش از مسأله جبر و تفويض گفتگو شد و ايشان دراين‌باره اصل كلّى براى مقابله و مبارزه با جبر و تفويض ، چنين عنوان فرمودند : خداى عزّ و جل در صورتى كه اطاعتش كنند ، باجبار و اكراه اطاعت نمىشود ، ( يعنى هرمطيعى او را با

--> ( 1 ) . الميزان ج 15 ، ص 448 . ( 2 ) . اصول كافى ؛ ج 1 ، ص 160 ، ح 13 + عيون اخبار الرضا ؛ ج 1 ، ص 101 ح 17 ب 11 . ( 3 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 150 . ( 4 ) . توحيد صدوق ، ص 361 ، ح 7 . ( 5 ) . عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 119 ، ح 48 ، ب 11 .