ندارد . امام صادق عليه السّلام فرمودند : اگر نبود كه شيطانها پيرامون دلهاى بنى آدم دور مىزنند ، هرآينه انسانها مىتوانستند ملكوت آسمانها و زمين را ببينند . « 1 » از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله روايت كرده‌اند كه فرمود : اگر زياده‌روى انسانها در سخن گفتن نبود ، و اگر پريشانى آشفتگى دلهاتان نبود ، هرآينه شما هم مىديديد آنچه را كه من مىبينم ، و مىشنيديد آنچه را كه من مىشنوم . « 2 » آيات زيادى « 3 » به اين معنا دلالت دارد كه از جمله : « وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ » « 4 » و آيات ديگر . « 5 » * تقليد س 410 - آيا انسان در زندگى اجتماعيش ، ناچار از تقليد است ؟ چگونه ؟ ( بحث علمى و اخلاقى ) ج - از طرفى ، حوائج بشر حدّ معينى ندارد ، تا وقتى بدان رسيد ، تمام شود ، بلكه روزبه‌روز بر كميت و كيفيت آنها افزوده مىگردد ، و درنتيجه فنون ، و صنعت‌ها ، و علوم ، روزبه‌روز انشعاب نوى به خود مىگيرد ، ناگزير براى هر شعبه از شعب علوم ، و صنايع ، به متخصصين احتياج پيدا مىكند ، و در صدد

--> ( 1 ) . المحجّة البيضاء ؛ ج 3 ص 18 . ( 2 ) . مسند الامام احمد بن حنبل ؛ ج 5 ص 266 . ( 3 ) . ر . ك : سوره حجر ، آيه 99 ؛ سوره انعام ، آيه 75 ؛ سوره تكاثر ، آيه 7 . ( 4 ) . سوره عنكبوت ، آيه 69 . ( 5 ) . الميزان ؛ ج 5 ص 436 - 442 . [ با تلخيص و تصرف ]