دو هزار حديث دانسته‌اند . و همچنين محدّثين اهل سنّت در صحاح خود ، و ساير جوامع حديث و كتب تفسير و غير آن نقل كرده‌اند . و آلوسى « 1 » در تفسير خود عدد آنها را بيش از حدّ شمار دانسته است . البته آنچه گفته شد غيرموارد اختلافى است كه ميان مصحف عبد اللّه بن مسعود با مصحف معروف است كه بالغ بر شصت و چند مورد است . و نيز غير از موارد اختلاف مصحف ابى بن كعب با مصحف عثمانى است ، كه آن نيز بالغ بر سى و چند مورد است . و همچنين اختلاف ميان خود مصحف‌هاى عثمانى كه خود او نوشته و به اقطار بلاد اسلامى آن روز فرستاده است كه به قول ابن طاووس - در سعد السعود - بالغ بر پنجاه و چند مورد ، و به قول ديگران چهل و پنج مورد است ؛ چون عثمان پنج و يا هفت مصحف نوشته به شام ، مكّه ، بصره ، كوفه ، يمن و بحرين فرستاده و يكى را در مدينه نگهداشته است . و نيز آنچه نقل شد غيراختلافى است كه از نظر ترتيب ميان مصحف‌هاى عثمانى و مصحف‌هاى دوره اوّل ( زمان ابى بكر ) وجود دارد ؛ زيرا سورهء انفال در جمع بار اول جز و سوره‌هاى مثانى و سوره برائت جزو سوره‌هاى مئين قرار داشت ، و حال آنكه در جمع دوم هردو سوره جز و سوره‌هاى طوال قرار گرفته . باز آنچه تاكنون گفته شد غيراختلافى است كه در ترتيب سوره‌ها وجود دارد ؛ چون برحسب روايات ، ترتيب سوره‌ها در مصحف عبد اللّه بن مسعود و

--> ( 1 ) . روح المعانى ؛ ج 1 ، ص 25 .