* بنى اسرائيل س 337 - از جانب خداوند متعال مسأله كندن كوه طور و قرار دادن و نگه داشتن آن بالاى سر بنى اسرائيل به چه جهتى صورت گرفت ؟ ج - اين مطلب در ذيل آيه 63 سورهء بقره آمده است ، و از سياق آيه ، كه اوّل پيمان گرفتن را ، و امر بقدردانى از دين را ، ذكر نموده و در آخر آيه يادآورى آنچه در كتابست خاطرنشان كرده ، و مسأله ريشه‌كن‌كردن كوه طور را در وسط اين دو مسأله جاى داده ، بدون اينكه علّت اين كار را بيان كند ، بر مىآيد : كه مسئله كندن كوه ، براى ترساندن مردم به عظمت قدرت خدا است ، نه براى اينكه ايشان را مجبور بر عمل به كتابى كه داده شده‌اند بسازد ، و گرنه اگر منظور اجبار بود ، ديگر وجهى براى ميثاق گرفتن نبود . پس اينكه گفته‌اند : ( بلندكردن كوه ، و آن را بر سر مردم نگه داشتن ، اگر به ظاهرش باقى بگذاريم ، آيتى معجزه بوده ، كه مردم را مجبور و مكره بر عمل مىكرده ، و اين با آيهء : « لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ » ، « 1 » و آيه « أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ، آيا تو مىتوانى مردم را مجبور كنى ، كه ايمان بياورند ؟ » « 2 » نمىسازد ، حرف صحيحى نيست ، براى اينكه همان‌طور كه گفتيم ، در آيهء شريفه قضيه صرفا جنبه ترساندن داشته ، و اگر چنين بود كه ايشان را مجبور بايمان و عمل مىكرد ، بايستى بگوئيم : بيشتر معجزات موسى عليه السّلام ، نيز باعث اكراه و اجبار شده است . « 3 »

--> ( 1 ) . سورهء بقرهء ، آيهء 256 . ( 2 ) . سورهء يونس ، آيهء 99 . ( 3 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 300 .