پس معلوم شد كه گرچه برگشت خلق و امر به يك معنا است ، ولى به حسب اعتبار مختلفند و به همين جهت صحيح است كه هركدام را متعلق به خصوص يك قسم از ايجاد بدانيم ، حال چه اين دو لفظ هركدام به تنهايى ذكر شده باشند ، و چه باهم ، براى اينكه در جايى هم كه باهم ذكر شده باشند ، مانند « أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ » ، « 1 » باز صحيح است بگوييم خلق به‌معناى ايجاد ذوات موجودات است ، و امر به‌معناى تقدير آثار و نظام جارى در آنها است ، و خلق بعد از امر است ، چون تا چيزى نخست تقدير نشود ، خلق نمىشود ، همچنانكه هيچ مخلوقى بعد از خلقت تقدير نمىشود - دقت بفرماييد . « 2 » * اميد س 237 - اميدواركننده‌ترين آيهء قرآن كدام آيه است ؟ و به چه علّتى ؟ ( بحث روايتى ) ج - در تفسير فرات ، « 3 » از محمد بن عبيد ، با ذكر يك‌يك راويان ، از بشر بن شريح بصرى ، روايت آورده ، كه گفت : من به محمد بن على عليه السّلام عرضه داشتم : كداميك از آيات قرآن اميدواركننده‌تر است ؟ فرمود : قوم تو در اين‌باره چه مىگويند ؟ عرضه داشتم : مىگويند آيهء : « قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ ، لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ ، بگو اى كسانى كه در حق خود زياده‌روى و ستم كرديد ، از رحمت خدا

--> ( 1 ) . سورهء اعراف ، آيهء 54 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 189 و 190 . [ با تصرف ] ( 3 ) . تفسير فرات ، ص 215 .