مراد على شمس

234

با علامه در الميزان ( فارسى )

دليل روشنى است بر اينكه سورهء اعراف قبل از سورهء انعام نازل شده است . « 1 » س 206 - معناى « حجاب » و « اعراف » و مراد از آن در آيهء شريفه : « وَ بَيْنَهُما حِجابٌ وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ » « 2 » چيست ؟ ج - معناى « حجاب » روشن است ، و آن ساترى است كه بين دو چيز حائل شود ، و « اعراف » به‌معناى قسمت‌هاى بالاى حجاب و تل‌هاى شنى و « عرف » به‌معناى يال اسب و تاج خروس و قسمت بالاى هرچيزى است . معلوم مىشود كه اين كلمه به هرمعنا استعمال شود ، معناى علو و بلندى در آن هست . و از اينكه حجاب را قبل از اعراف ذكر كرده و همچنين از اينكه فرموده : اهل اعراف مشرف بر جميع مردم از بهشتيان و دوزخيانند ، معلوم مىشود كه منظور از اعراف قسمت‌هاى بالاى حجابى است كه حائل بين دوزخ و بهشت است ، به‌طورى كه اعرافيان در آنجا ، هم دوزخيان را مىبينند و هم بهشتيان را . [ البته ] اين حجاب از اين جهت حجاب خوانده شده كه حائلى است بين دو طائفه اهل دوزخ و بهشت ، نه از اين جهت كه مانند حجاب‌هاى دنيا پارچه‌اى باشد كه از نخ بافته شده و در بين بهشت و جهنم آويزان شده باشد . بنابراين معناى آيه اين مىشود كه : در قسمت‌هاى بالاى حجاب رجالى هستند كه بر هردو طرف مشرفند ، چون در محل مرتفعى قرار دارند ، مردانى هستند كه اهل جهنم و بهشت را به قيافه و علامت‌هايشان مىشناسند . « 3 »

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 5 - 6 . [ با تلخيص ] ( 2 ) . سورهء اعراف ، آيهء 46 . ( 3 ) . الميزان ؛ ج 8 ، ص 152 . [ با تصرف ]