نبوت و رسالت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را تصديق دارى ) ، با همين دو شهادت است كه خونها محفوظ مىشود ، و زن‌دهى و زن‌خواهى و نيز ارث جريان مىيابد ، و تشكيل جامعه اسلامى هم بر طبق همين ظاهر است ، و اما ايمان به خدا عبارت است از هدايت يافتن ، و ثبوت آثار اسلام در قلب . « 1 » كه اين روايات دربارهء مرتبه اول اسلام و ايمان دلالت مىكند . « 2 » س 192 - آيا ارتباطى بين مراتب ايمان و اسلام و كفر و شرك وجود دارد ؟ ج - بلى ، بايد دانست كه در نقطه مقابل هريك از مراحل اسلام و ايمان يك مرحله از كفر و شرك قرار دارد . در اين‌جا دو موضوع است كه بايد به آن توجه داشت ؛ اوّل اينكه هرقدر اسلام و ايمان دقيقتر شود و به مراحل عالىتر برسد رهائى از نقطه‌هاى مقابل آن از كفر و شرك مشكل‌تر مىشود زيرا آنها هم به همين نسبت دقيقتر خواهند شد . دوّم اينكه هيچ منافاتى ندارد كه مراتب نازله ايمان و اسلام با مراتب عالى كفر و شرك جمع شود و آثار هردو در زمان واحد در انسان ظاهر گردد . ( مثلا كسى كه در حداقل از اسلام و ايمان است ، ممكن است رياى در عبادت از او سر بزند ، و چنان نيست كه اگر رياكارى نمود بگوئيم : اصلا مسلمان نيست ، مترجم 20 جلدى ) احتمالا از متفرقات اين دو اصل اين است كه آيات قرآنى ممكن است باطنهائى داشته باشد كه منطبق بر مواردى گردد كه ظاهر آنها بر آن انطباق پيدا

--> ( 1 ) . اصول كافى ؛ ج 2 ص 25 حديث 1 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 1 ص 462 .