اگر رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم جارى كند ، صد و پنجاه تازيانه مىزند ، و حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام صد تازيانه ، و فقيه پنجاه تازيانه ؟ يا اين‌كه حاكم ، متصدى قوهء اجراييه است و بايد حد خدا را جارى كند ؛ چه رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم باشد ، و چه حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام ، يا نماينده و قاضى آن حضرت در بصره و كوفه ، يا فقيه عصر . ديگر از شئون رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و حضرت امير عليه السلام اخذ ماليات ، خمس ، زكات ، جزيه ، و خراج اراضى خراجيه « 1 » است . آيا رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم اگر زكات بگيرد ، چقدر مىگيرد ؟ از يك جا ، ده يك و از يك جا ، بيست يك ؟ حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام خليفه شدند چه مىكنند ؟ جنابعالى فقيه عصر و نافذ الكلمه شديد چطور ؟ آيا در اين امور ولايت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم با حضرت اميرالمؤمينن عليه السلام و فقيه فرق دارد ؟ خداوند متعال رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم را « ولىّ » همهء مسلمانان قرار داده و تا وقتى آن حضرت باشند ، حتى بر حضرت امير عليه السلام ولايت دارند . پس از آن حضرت ، امام بر همهء مسلمانان ، حتى بر امام بعد از خود ولايت دارد ؛ يعنى اوامر حكومتى او دربارهء همه نافذ و جارى است و مىتواند قاضى و و الى نصب و عزل كند . همين ولايتى كه براى رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم و امام در تشكيل حكومت و اجرا و تصدى اداره هست ، براى فقيه هم هست . لكن فقها « ولىّ مطلق » به اين معنا نيستند كه بر همهء فقهاى زمان خود ولايت داشته باشند و بتوانند فقيه ديگرى را عزل يا نصب نمايند . در اين معنا مراتب و درجات نيست كه يكى در مرتبهء بالاتر و ديگرى در مرتبهء پايين‌تر باشد ؛ يكى و الى و ديگرى و الىتر باشد . پس از ثبوت اين مطلب ، لازم است كه فقها اجتماعاً يا انفراداً براى اجراى حدود و

--> ( 1 ) . اراضى خراجيه يا زمين‌هاى خراجى به زمين‌هايى آباد گفته مىشود كه مسلمانان به فرمان‌پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم يا امام آن را فتح كرده باشند . اين نوع زمين‌ها به تمام مسلمين تعلق دارد و خريد و فروش آن ممنوع است . حكومت اسلامى آنها را واگذار مىكند و در برابر استفادهء از آن مالى دريافت مىكند كه به آن « خراج » مىگويند .