[ سؤال 7754 ] 1131 - 826 3 . مبلغى پول از حقوق ماهيانهء افراد شاغل در كارخانه‌اى به عنوان بازنشستگى ، هر ماهه كسر مىگردد و از همين محل ، افراد شاغل در كارخانه وام مىگيرند ولى كارخانه قبل از دادن وام ، مبلغى به عنوان بهره كسر مىكند ؛ از آن‌جا كه اصل پول ، سهم افراد شاغل در كارخانه است و كارخانه عايدى از اين بهره نصيب سهام‌داران نمىكند و اين پول به حساب كارخانه مىماند از آن‌جا كه كارخانه دولتى است و اين پول كمك به بيت‌المال است آيا اجازه مىفرماييد از اين وام‌ها استفاده كنيم و اگر اجازه مىفرماييد آيا راهى براى فرار از خلاف شرع براى گرفتن وام در اين كارخانه هست يا نه ؟ بسمه تعالى ، گرفتن وام جايز است . [ سؤال 7755 ] 40644909 بسمه تعالى پاره‌اى از قراردادهاى وامى ربوى در گذشته منعقد شده است كه همچنان ادامه دارد ، بديهى است كه اين‌گونه پيمان‌ها باطل بوده‌اند ؛ ولى در حال حاضر كه پول موضوع ربا به شكل كارخانه و غيره در آمده است تكليف طرفين وام چه مىباشد ؟ بسمه تعالى ، وام اشكال ندارد و آنچه با آن تهيه شده ملك وام گيرنده مىشود ولى بهرهء پول ، ربا و حرام است . [ سؤال 7756 ] 40652194 بسمه تعالى 1 . اگر فردى در گذشته كه بانك‌ها درصد ثابتى را به عنوان نزول از وام‌گيرنده دريافت مىكردند وام گرفته باشد و با اين وام خانه تهيه كرده تكليف وى در مورد عباداتى كه در اين خانه انجام داده و درباره اصل اين خانه چيست ؟ بسمه تعالى ، اصل قرض صحيح است و وام دريافتى ملك او شده و تصرفات در آن اشكال نداشته و ندارد .