[ سؤال 7648 ] 8466 - 4998 2 . قرض برادر را از برادر ، پدر را از پسر ، يا پسر را از پدر ، به زور حكومت مىگيرند جايز است يا حرام ؟ شما بيان فرماييد . بسمه تعالى ، جايز نيست . [ سؤال 7649 ] 178 - 2894 11 . آيا كسى كه مقروض است ، قبل از پرداخت قرض خود مىتواند در جبهه حضور يابد يا خير ؟ بسمه تعالى ، مانع ندارد ؛ ولى اگر طلبكار مطالبه مىكند و او قدرت پرداخت دارد ، اول بدهى را بپردازد و بعداً در جبهه شركت كند . [ سؤال 7650 ] 1 / 39945783 بسمه تعالى 16 / 4 / 1361 محضر مبارك حضرت آيت اللَّه العظمى ، نايب الامام ، امام خمينى ، مدّ ظله العالى ، رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران ، نايب بر حق صاحب الزمان ارواحنا فداه محترماً ، معروض مىدارم اين‌جانب ساكن اندريه فيروزكوه ، چون مرحوم پدرم در زمان حيات خودش مبلغ دو هزار و دويست تومان به يك تاجر زرتشتى بدهكار بود . در زمان حيات خودش موفق به پرداخت بدهى خود نشد . بعد از فوت پدرم ، طلبكار نامبرده نيز فوت نمود . بنده براى اداى دين پدرم اقدام نمودم ، منتها طلبكار قبل از مردن ، ورشكسته شده و ادارهء ورشكستگى اموال و دارايى و طلبكارى او را قبول نموده بود . با مراجعه به بعضى از علماى قبل از انقلاب فرمودند : حتماً پول به دست وارث طلبكار برسد . وارث طلبكار مزبور دو پسرند كه به آلمان رفته‌اند . فعلًا تكليف شرعى بنده چيست و چه كارى بايد بكنم ، تا از دين پدرم بيرون آيم ؟ بسمه تعالى ، اگر امكان دسترسى به آن‌ها هست ، صبر كنيد و پول را براى آن‌ها حفظ نماييد تا به آن‌ها رد كنيد و اگر مأيوس از دسترسى به آن‌ها باشيد ، به حاكم شرع مراجعه نماييد .