كارگر مىگيرند ، آيا براى زارعين يا كارگران جايز است كه منافع املاك و زمين‌ها را تصاحب كنند و به صاحبان زمين چيزى ندهند ، و يا اگر هم بدهند ، مختصرى بدهند و طبق قانون مزارعه عمل نكنند يا خير ؟ بسمه تعالى ، اگر قرارداد صحيحى بين مالك و زارع هست ، بايد بر طبق آن عمل كنند و اگر قرارداد معينى نيست ، در صورتى كه بذر از زارع باشد ، حاصل هم از او است ، ولى اجرت المثل زمين را بايد به مالك بدهد . [ سؤال 7616 ] 39702261 بسمه تعالى 26 / 4 / 1361 دفتر امام خمينى دام ظله بدين‌وسيله پاسخ مسأله ذيل درخواست مىشود : زمين موقوفهء مسجد را به اين‌جانب به نصفه كارى دادند و من هم بذر يونجه كاشتم و بعداً سيل آمد و همه را خراب كرد ؛ آيا من از موقوفه نسبت به زحماتى كه كشيده بودم طلبكار مىشوم يا نه ؟ بسمه تعالى ، در فرض مسأله استحقاق مطالبهء خسارت نداريد . [ سؤال 7617 ] 397121 بسمه تعالى آيا مىشود مزارعه يا مضاربه و مساقات را به صورت مشاع انجام داد ؛ مثلًا چند نفر به طور جداگانه يا مشتركاً لوازم كشاورزى ( از قبيل زمين ، تراكتور ، بذر و آب ) را بدهند و چند نفر هم به كار كشاورزى بپردازند و محصول به نسبت‌هاى مورد توافق ، تقسيم شود ؟ بسمه تعالى ، مانع ندارد ولى بايد نسبت‌هاى مورد توافق بين مالك و عامل باشد ، نه مالكين تنها .