و سجده برود ، چگونه بايد نماز را بر پا دارد ؟ بسمه تعالى ، بايد به وظيفهء مقرره براى نماز مضطر عمل كند و در هر صورت ، نماز ساقط نمىشود . [ سؤال 1307 ] 616410 بسمه تعالى 16 / 5 / 1361 دفتر محترم حضرت آيت اللَّه العظمى امام خمينى ، دامت بركاته به جهت اين‌كه برگزارى يكى از فرائض بزرگ اسلامى يعنى فريضهء حج بيت اللَّه الحرام در پيش است و هواپيمايى جمهورى اسلامى ايران و به ويژه كادر پرواز ، خود را آمادهء استقبال و خدمت در راه انجام اين فريضهء الهى مىنمايد ، موضوع ذيل را از حضرت امام استفسار مىنمايد : با توجه به اين‌كه حجاج محترم در ساعات مختلف به وسيله هواپيما عازم مىشوند و اغلب زائرين ، حين پرواز نياز به گرفتن وضو و به‌جاى آوردن نماز پيدا مىكنند كه به جهت محدوديت امكانات و فضاى هواپيما اغلب به روال معمول ناممكن مىباشد ، لهذا در موقعيت مذكور ، شرايط به‌جاى آوردن نماز چگونه خواهد بود ؟ و آيا خواندن نماز در محل صندلى هواپيما ( به طور نشسته ) صحيح است يا خير ؟ متمنى است دستور فرمايند پاسخ را به منظور آگاهى و اعلام در پروازها ، به اين كانون ارسال نمايند . از درگاه خداوند ، توفيق خدمت شايسته مسئلت داريم . با تشكر بسمه تعالى ، نماز در صورت فوق صحيح است ، به شرط آن‌كه حتىالمقدور مراعات قبله را بنمايند . [ سؤال 1308 ] 617404 بسمه تعالى 2 / 4 / 1361 محضر مقدّس مرجع عالىقدر جهان اسلام و رهبر كبير انقلاب اسلامى ايران ، امام خمينى ، دامت بركاته