با عرض سلام ، قبرستانى در مجاور شهر رشت معروف به قبرستان سيمبر مدفن بسيارى از علما و سادات و مؤمنين است و هنوز سى سال از زمان دفن اموات در آن‌جا نمىگذرد . ادارهء آموزش و پرورش محل تصميم دارد قبرستان مذكور را پايمال و با نبش قبور كه مستلزم هتك اموات است ، دبيرستانى در آن‌جا تأسيس كند ؛ در حالى كه در اطراف قبرستان زمين‌هاى باير و اراضى موات و مجهول المالك فراوان موجود است . آيا اين رويه شرعاً جايز مىباشد يا خير ؟ استدعا مىشود كه در اين مورد حكم اللَّه را مرقوم فرماييد تا بر طبق آن رفتار شود . بسمه تعالى ، با فرض اين‌كه مستلزم هتك يا نبش است ، جايز نيست . [ سؤال 695 ] 3139218 بسمه تعالى با درود فراوان به رهبر كبير انقلاب و با سلام به خون شهداى اسلام رهبرا ! ديده مىشود كه در دانشكده‌هاى پزشكى سابق يا حال براى تعليم مطلب به دانشجويان يا كالبد شكافى مىكنند و يا از قبرستان‌هاى قديمى مقدارى استخوان‌هاى مردگان را جمع‌آورى مىكنند ، با توجه به مطالب فوق : 1 . آيا كالبد شكافى صحيح است يا خير ؟ 2 . آيا از بين بردن قبرستان‌ها صحيح است يا خير ؟ در صورتى كه جواب مثبت است چه مدت بايد طول بكشد و بعد خراب شود ؟ بسمه تعالى ، 1 و 2 . نسبت به ميت مسلمان جايز نيست و نبش قبرى كه ميت در آن ازبين نرفته جايز نيست . 3 . آيا در آخرت انسان به صورت جسم ظاهر مىشود يا به صورت روح ؟ در صورتى كه به حالت جسم ظاهر شود آيا وقتى در موقع كالبدشكافى مثلًا قلب ميت را بر مىدارند و يا در قبرستان‌هاى قديمى استخوان‌ها را جمع مىكنند ميت در آخرت احساس كمبودى در بدن خود نمىكند ؟ بسمه تعالى ، به كتب معتبره‌اى كه درباره معاد نوشته شده مراجعه نماييد . 4 . در قبرستان‌ها مخصوصاً در قبرستان‌هاى دهات در اثر فرسايش ، خاك‌ها از بين مىرود ، آيا ساختن و