س : 48 - من دانشجوى رشتهء پزشكى هستم ، لازمهء آموزش در اين رشته ، معاينهء بيماران مرد به وسيلهء دانشجويان دختر مىباشد . آيا از نظر شرعى إشكالى در اين أمر وجود دارد ؟ ج - ادامهء تحصيل بلا مانع است ، ولى از لمس و نظر حرام بايد اجتناب شود . س 49 - 1 - آيا يك استاد در بخش زنان و زايمان مىتواند دانشجويان پزشكى پسر را تشويق به معاينهء داخلى زنان ( توشه واژينال ) بنمايد ؟ و در صورتى كه از نظر شرعى جائز نباشد وظيفه استادان در اين گونه موارد ( كه لازم است آموزش عملى به دانشجويان بدهند ) چيست ؟ ج - در فرض مرقوم جائز نيست . 2 - آيا جائز است پزشك زن يا دانشجوى پزشكى دختر ( به عنوان آموزشى و يا معالجه ) براى بيماران مرد « سوند ادرارى » بگذارد ؟ ج - جائز نيست . و در مواقع ضرورت بايد حتّى المقدور براى مردها پزشك مرد و براى زنها پزشك زن متصدّى شود . س 50 - خواهرانى كه دانشجوى كارآموز هستند ، آيا براى حمّام دادن بيمار مرد و ماساژ دادن پشت بيمار ( در صورتى كه بهيار مرد در محلّ مىباشد ) از نظر شرعى مجاز هستند ؟ لازم به تذكّر است كه دانشجويان كارآموز با اصرار مربّى آموزشى مجبورند حتّى بيمارانى كه قادر به حركت كامل هستند و تقريبا بهبود يافته‌اند ( به خاطر كسب نمره و مهارت ) ماساژ بدهند ، آيا اين كارها از نظر شرع مقدّس جائز است ؟ ج - اگر ضرورت نباشد جايز نيست .