س 27 - اگر مدتى از بلوغ بگذرد ( مثلا 1 يا 2 سال ) و در اين مدت عمل به تقليد نكرده باشد ( از روى نادانى ) و اصولا به مسائل واجب آگاهى نداشته باشد ، بعد از مقيد شدن و آگاه شدن آيا بايد واجبات آن مدت را ( مانند نماز و روزه ) قضا بكند ؟ ج - عملى كه بدون تقليد انجام گرفته اگر مطابق فتواى مجتهد اعلم باشد محكوم به صحت است . س 28 - بعضى از مردم نماز مىخوانند و روزه هم مىگيرند ولى مرجع تقليد ندارند و از احتياط هم استفاده نمىكنند ، آنچه را كه از پدرانشان و يا مردم شنيده‌اند عمل مىكنند . اين اشخاص آيا نماز و روزه‌شان صحيح است يا خير ؟ ج - عمل او اگر مطابق فتواى مجتهدى باشد كه بايد از او تقليد كند ، صحيح است . س 29 - مكلّفى كه مدتى اعمال خود را بدون تقليد انجام داده است و حالا مقلّد شده است ، براى بررسى صحت يا عدم صحت اعمال گذشته‌اش ( اعمالى كه از روى تقليد انجام نمىداده ) آيا بايد تحقيق كند كه فتواى مجتهدى كه وظيفه‌اش تقليد از او بوده و يا فتواى مجتهدى كه فعلا بايد از او تقليد كند ، در مورد آن عمل در همان تاريخ ، چه بوده است ؟ ج - لازم نيست و چنانچه عمل مطابق فتواى فعلى بوده ، صحيح است . س 30 - اين جانب تا كنون نمىدانسته‌ام كه بايد از مرجعى تقليد نمايم ،