حكمة الهيّة در بيان سرّ آن‌كه عقل به نور حق نسبت داده شده و جهل به بحر اجاج از اين حديث شريف ، نكتهء شريفه‌اى ، كه از لباب حكمت متعاليه و لطايف اسرار الهيه است ، مستفاد شود كه فهم حقيقت آن ، بعد از رياضات عقليه ، محتاج به لطف قريحه و صفاى سرّ است ، و آن ، آن است كه عقل را به نور حق نسبت داده و جهل را به بحرِ اجاج ، براى افادهء آن‌كه سرچشمهء جميع كمالات و سر لوحهء همهء مقامات و سرمنشأ تمام انوار معنويه در عالم مُلك و ملكوت ، و مبدأ جملهء اضواء منيره در حضرت جبروت و لاهوت ، نورِ مقدّس حق - جلّ جلاله - است ، و از براى موجودى از موجودات ، نور و ضياء و كمال و بهايى نيست ، مگر آن‌كه ظلّ نور ازل و پرتو جمال جميل اوّل در آن جلوه‌گر شده ؛ چنانچه لطيفهء الهيهء اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . « 1 » اشارهء جليه و حكايت جميله از همين مقصد اعلى و منظور اسنى است ، و در آيات شريفهء الهيه و احاديث كريمهء اصحاب وحى و سفارت ، صراحات و اشارات بسيار به اين لطيفهء توحيديه هست « 2 » .

--> ( 1 ) - « خداوند ، نور آسمان‌ها و زمين است » . ( النور ( 24 ) : 35 ) ( 2 ) - مانند آيهء : « وَ هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ » ؛ « و اوست خدايى كه در آسمان خداست ، و در زمين خداست » . ( الزخرف ( 43 ) : 84 ) و حديث : « لَوْ دُلّيتُمْ بِحَبْلٍ إلَى الْأَرَضِينَ السُّفْلى لَهَبَطْتُّمْ عَلَى اللَّه » ؛ « اگر با ريسمانى به سوى زمين‌هاى زيرين فرستاده شويد ، بر خدا فرود مىآييد » . ( سُنن الترمذي ، ج 5 ، ص 78 ، حديث 3352 ؛ شرح فصوص الحكم ، قيصرى ، ص 837 ؛ الحكمة المتعالية ، ج 1 ، ص 114 ) طالبان تفصيل مطلب ر . ك : مصباح الهداية إلى الخلافة و الولاية ، المشكاة الثانية ، المصباح الأوّل ، نور 9 - 12 ؛ شرح دعاء السحر ، ص 43 .