مقالهء سوم در شمّه‌اى از خصايص و صفات اين دو حقيقت عقليه و جهليه به حسب آنچه در اين حديث شريف به آن اشاره فرموده در بيان صفات عقل اوّل آن‌كه فرموده : « إنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْعَقْلَ » ، و در اين ، دو نكته است كه اشارت به اصل حقيقت عقليه تواند بود : اوّل آن‌كه نسبت خلق به عقل داده و او را مخلوق شمرده ، و اين ممكن است اشارت به آن باشد كه حقيقت عقليه در مقابل امر و از تنزلات آن است ؛ چه كه عالم امر عبارت از فيض منبسط و نَفَس الرحمان و وجود مطلق و مقام برزخيت كبرا و اضافهء اشراقيه و روحانيت محمّديه و علويه - عليهما وعلى آلهما الصلاة و السلام - است ، و او را تعيّن و تقيّد و مقابلى نيست ، و به او نسبت تخلّق نتوان داد مگر مجازاً ؛ چنانچه در بعض احاديث به اين نسبت