همين طور كتاب « نهج البلاغه » « 1 » و ادعيهء مأثوره از آن بزرگواران خصوصاً « صحيفهء سجّاديه » « 2 » از روى تدبّر و تفكر ، خواهد دانست كه مشحون از علوم الهيه و معارف ربّانيه و اسماء و صفات و شئون حضرت حق - جلّ و علا - هستند ، بىحجاب اصطلاحات و قيود مفهومات ، كه هر يك حجاب روى جانان است . قوله : « فَلَمّا رَأى الْجَهْلُ ما أكْرَمَ اللّهُ بِهِ الْعَقْلَ وَ ما أعْطاهُ ، أضْمَرَ لَهُ الْعِدَاوَةَ » . اگر مراد از جهل ، حقيقت ابليسيّه در عالم امر باشد ، رؤيت او جنود عقليه را - كه متّحد با عقل و مندمج در آن است ، و رؤيت آنها بىرؤيت جمال عقل نشود ، و آن به طور احاطه از براى جهل ميسور نيست - لا بد يا به طريق انعكاس كامل در ناقص است ، يا به طريق مقايسهء نقص به كمال و فهم ضد از ضد است ؛ چنانچه إضمار عداوت عبارت از مناقضت و مضادّت ذاتيّه ما بين اين دو حقيقت است ، و اين هر دو گر چه از ظاهر عرفى حديث شريف بعيد است ، ولى با برگرداندن

--> ( 1 ) - نهج البلاغة ، مجموعه‌اى از سخنان امير المؤمنين علىّ بن أبى طالب ( عليهما السلام ) است ، كه توسّط محمّد بن حسين بن موسى مشهور به شريف رضى ( متولّد 359 - متوفّى 406 هجرى ) جمع‌آورى شده ، و در رجب سال 400 هجرى ، كار تأليف و جمع‌آورى آن به پايان رسيده است . اين كتاب مشتمل بر سه بخش است : خطبه‌ها ، نامه‌ها و كلمات قصار آن امام همام ( عليه السلام ) . بر نهج البلاغه شروح زيادى نوشته شده است كه معروفترين آنها عبارتند از : 1 - شرح ابن أبى الحديد مُعتزلى ، 2 - شرح كمال الدّين ابن ميثم بحرانى . ( الذريعة ، ج 24 ، ص 413 و ج 4 ، ص 144 و ج 6 ، ص 228 ) . ( 2 ) - صحيفه سجّاديه ، مجموعه‌اى از دعاهايى است كه سند آن به امام چهارم شيعيان ، حضرت علىّ بن حسين زين العابدين ( عليهما السلام ) مىرسد . از اين كتاب گرانبها به زبور آل محمّد و صحيفه كامله نيز ياد مىشود . بر اين اثر جاودان شروح مختلفى نگاشته شده ، كه از همه مبسوطتر ، شرح عالم محقّق سيّد عليخان مدنى شيرازى به نام رياض السالكين است . ( الذريعة ، ج 15 ، ص 18 ) .