السيد الخميني

28

شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى )

عجيب « 1 » محدِّث خبير « مجلسى » « 2 » - عليهما الرحمة - نباشيم . و عجب آن است كه فيلسوف كبير اسلامى ، « صدر المتألّهين » « 3 » - قدّس سرّه - نيز در اين حديث از تحقيق اهل معرفت و اصحاب قلوب ، صرف نظر فرموده و به طور ديگر تأويل فرموده است اين حديث را ، كه شاهد بزرگ آن مشرب و مسلك است « 4 » . و ما در رسالهء « مصباح الهداية » « 5 » تحقيق اين مقصد را با حكومت بين عرفاى شامخ و حكماى عظام ، راجع به « اوّل ما صدر » ، به طور وافى نموديم « 6 » ؛ هر كس خواهد به آن رجوع كند تا جليّه حال معلوم گردد .

--> ( 1 ) - مرآة العقول ، علّامه مجلسى ( ره ) ، ج 2 ، ص 18 . ( 2 ) - مولى محمّد باقر بن مولى محمّد تقى مجلسى ، مشهور به علّامه مجلسى . وى شيخ الإسلام عصر خويش بوده و از علماء و محدّثين بزرگ اماميّه است . در علم و تحقيق و احياء كلمهء دين و ترويج دين مُبين و نشر احاديث ائمّه معصومين و تأليف و تدوين آثار علمى كمتر كسى با وى برابرى مىكند . او در أمر به معروف و نهى از منكر تصلُّب و سختگيرى داشته و اهل سخاوت و بخشش بوده است . وى در سال 1037 متولّد و در 27 رمضان سال 1111 ديده از جهان فرو بست و بر جمال جانان گشود ، و در جامع اعظم اصفهان در خاك آرميده است . ( الكُنى و الألقاب ، ج 3 ، ص 147 ) . ( 3 ) - محمّد بن ابراهيم بن يحيى ، ملقَّب به صدر الدين و صدر المتألّهين و معروف به ملّا صدرا از اكابر حكماء و أفاخم فلاسفهء اسلام است و در علوم كلام ، فلسفه ، تفسير ، حديث و عرفان تبحّرى به سزا داشته ، و از أجلّه شاگردان مير داماد ، شيخ بهايى و مير فندرسكى بوده است . آثار وى مملوّ از ابتكارات علمى و تبحّر فراوان اوست . از ميان تأليفات بسيار او ، اين آثار شهرتى فراوان دارند : الأسفار الأربعة ، الشواهد الرّبوبيّة ، شرح اصول الكافي ، تفسير القرآن الكريم و تعليقه بر الهيّات شفا . وى هفت بار پياده به سفر حجّ مشرّف شد ، و سرانجام در سفر هفتمين در سال 1050 هجرى در بصره وفات يافته و در همان جا به خاك سپرده شد . ( ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 420 ) . ( 4 ) - شرح اصول الكافي ، صدر المتألّهين شيرازى ، ج 3 ، ص 227 . ( 5 ) - مصباح الهداية الى الخلافة و الولاية ، يكى از آثار عرفانى و ارزشمند امام خمينى ( ره ) است ، كه أبحاث آن حول انسان كامل و نبوّت و ولايت مىباشد . اين اثر گرانبها اخيراً توسّط مؤسّسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى به همراه مقدّمهء استاد سيّد جلال الدّين آشتيانى به شكلى نفيس به چاپ رسيده است . ( 6 ) - مصباح الهداية الى الخلافة و الولاية ، ص 64 .