اللَّه ؛ و سرِّ مُستسرِّ آن ، اسم اللَّه الاعظم است . پس ، اهل معرفت و اصحاب قلوب سرايت دهند حكم توحيد را از سرّ به علن و از باطن به ظاهر ؛ چنانچه در سرّ قلبِ خود جهات متشتّته را فانى در وحدت تامّه كنند و سرِّ كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ « 1 » را دريابند در ظاهر ، جهات متشتّتهء شرقيه و غربيه را در امّ القرى كه مرتبهء وسطيت را دارد و غيرشرقى و غيرغربى است فانى كنند و سرّ « حِيال اللَّه » و « حِيال بيت المعمور » را دريابند . و در نمازِ اولياء توجّه به قبله ، ظهور سرّ احديت است در ملك بدن ، چه كه به سرّ وجودىْ وجههء احديهء غيبيه را شهود كنند و بدان توجّه نمايند ، و سرّ ما مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِناصِيَتِها « 2 » را مشاهده كنند و سرّ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ را دريابند ، و به مرتبهء لطيفهء اخفويه « 3 » به احديتِ جمع اسماء ذاتيه كه لَيْسَ لَها غَرْبِيَّةُ غَيْبِ الذّاتِ وَ لا شَرْقِيَّةُ ظُهُورِ كَثْرَةِ الْاسْماءِ وَ الصِّفات « 4 » توجه كنند و به مقام سرّ روح به حضرت جمع واحديّت ، كه مقام اسم اللَّه الاعظم است و شرقى ظهور و غربى بطون نيست ، توجه نمايند و به مقام قلبْ به سرّ بيت المعمور ، كه مقام تجلّىِ فعلىِ اسم اعظم است ، توجّه نمايند و سرّ لا شَرْقِيَّةٍ وَ لا غَرْبِيَّةٍ را دريابند و به وجه ظاهر به عين كعبه ، كه از شرق و غربِ معموره خارج است ، توجه كنند و

--> ( 1 ) - « ( گويى ) ستاره‌اى درخشان است كه از درختى مبارك ، زيتون ، روشن مىشود كه نه‌شرقى است و نه غربى » . ( النور ( 24 ) : 35 ) ( 2 ) - « هيچ جنبنده‌اى نيست مگر آن‌كه خدا ناصيه‌اش ( زمام اختيارش ) را به دست دارد » . ( هود ( 11 ) : 56 ) ( 3 ) - در نسخه اصل و چاپ سابق « أخوفيه » آمده است . ( 4 ) - « براى او نه غربيّتِ غيب ذات است ، و نه شرقيّتِ ظهورِ كثرتِ اسماء و صفات » .