هست و لو نگويد ؛ نمىگويد البته اما در باطن ذات انسان اين مسأله هست ؛ مگر خداى تبارك و تعالى توفيق بدهد به انسان كه خودش را مُهذَّب كند . لحاظ حق و رضايت خداوند ، در تعيين رهبرى و من اميدوارم كه خداوند تبارك و تعالى ، به شما آقايان كه برگزيدهء اين ملت هستيد ، براى اين مسأله‌اى كه در قانون اساسى است و براى تعيين رهبر يا شوراى رهبرى توجه به اين معنا بسيار داشته باشيد كه آيا تعيين فلان آدم كه در ذهن من است ، براى خدا من مىخواهم تعيين كنم يا چون دوست من است ، چون رفيق من است ؟ و آن كه مىگويد اين صلاحيت ندارد ، براى خدا دارد اين حرف را مىزند يا براى اينكه مثلًا رقابتى با او دارد ؟ شك نكنيد كه ما نبايد پيش خودمان به خودمان تعميه كنيم . شك نكنيد كه اينها ريشه‌اش اصل ريشه‌اش در نفس انسان است ، و انسان تا آن دم آخر ، آن وقتى هم كه مىخواهد بميرد اين ريشه هست ؛ آن وقت بيشتر هم شايد ظاهر بشود . يكى از علماى قزوين - رحمه اللَّه - گفتند كه من رفتم بالاى سر يك كسى كه محتضر « 1 » بود ، گفت به من كه آن ظلمى را كه خدا به من كرده است هيچ كس به هيچ كس نكرده ، براى اينكه من اين بچه‌ها را با ناز و نعمت بزرگ كرده‌ام ، حالا دارد من را مىبرد . و اين مسأله خطرناك است براى انسان ، خطر جدى دارد براى انسان كه انسان گمان كند كه شيطان از او دست بر مىدارد در آخر عمر . از حالا ، حالا كه فرصت هست - وقتى كه پيرمرد شديد مثل من ديگر نمىتوانيد كارى بكنيد - از حالا كه جوان هستيد و قواى جوانى محفوظ است جديت كنيد به اينكه هواى نفس را از نفس خودتان خارج كنيد . همهء گرفتارىها روى همين هواى نفس است . در تعيين رهبر ، در تعيين رهبرى ، نه دسته‌بندى باشد كه خير ، ما مىخواهيم آن كسى كه با ما دوست است باشد ، و نه اشكال باشد به اينكه اين چون با من خيلى دوست نيست ، نباشد . حق را ملاحظه كنيد ؛ آنكه مرضىّ خداست ، نه آنكه مرضىّ نفس شيطانى ماست . مسأله مهم است ، اهميت حياتى دارد مسأله . اين مسأله مهم الآن در

--> ( 1 ) - شخص نزديك به مرگ .