فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
967
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
هَوَّعَ - تَهْوِيعاً [ هوع ] الرجُلَ ما أَكَله : آنچه را كه خورده بود بر گردانيد ، استفراغ كرد . الهُوع - [ هوع ] : دشمنى . الهَوْعِ - [ هوع ] : مص ، حرص شديد و سخت ، دشمنى ، قى و استفراغ كردن . الهُوف - [ هوف ] : مرادف ( الهَوف ) است ، مرد بىخير و بركت ، مرد گول . الهَوْف - [ هوف ] : باد گرم ، باد سرد . الهَوَك - [ هوك ] : مص ، نادانى و كم عقلى . الهُوكَة - [ هوك ] : گودال . هَوَّلَ - تَهْوِيلًا [ هول ] ه : او را ترسانيد ، - على الرّجُلِ : بر او حمله كرد ، - الأمرَ : امر را به رسوائى كشانيد ، - عندى الأمرَ : امر را بزرگ جلوه داد ، - القومُ على الرجُلِ بكذا : آن قوم مرد را به چيزى ترسانيدند ، - تِ المرأة : زن با زينت آلات خود را آراست . الهَوْل - [ هول ] : مص ، - ج أَهْوال و هُؤُول : ترس و وحشت از كارى . الهُولَة - [ هول ] : به معناى ( نَارُ التَّهْوِيل ) است و آن آتشى بود كه عرب قبل از اسلام بر مىافروختند و در برابر آن با هم پيمان مىبستند ، آنچه با آن كودك را بترسانند ، مترسك كه براى فرار حيوانات در باغها نصب كنند ، شگفتى ؛ « وجهُه هَولَةٌ من الهُول » چهره اش شگفت است . هَوَّمَ - تَهْوِيماً [ هوم ] : سر خود را از خوابآلودگى تكان داد ، كمى خوابيد . الهَوْم - [ هوم ] : خواب سبك ، زمين هموار ؛ « هَوْمُ المجوسِ » : نام گلى است بسان گل ياسمين . هَوَّنَ - تَهْوِيناً [ هون ] عليه الأَمرَ : كار را بر او آسان نمود ؛ « هَوّنْ عَلَيْك » : بر خود سخت مگير و باك نداشته باش ، - الشّيءَ : آن چيز را سبك شمرد و بى اهميت تلقى كرد . الهُون - [ هون ] : مص ، ننگ و رسوائى ، خلق و آفريدگان . الهَوْن - [ هون ] : مص ، وقار و آرامش . الهُونَى - [ هون ] : مؤنث ( الأَهْوَن ) است . الهُونَة - ج هُونَ [ هون ] : آرامش بخشيدن ، صلح و آشتى ، مرادف ( الهَوْنَه ) است . الهَوْنَة - [ هون ] : زن كند كار . هَوِيَ - - هَوًى [ هوي ] ه : او را دوست داشت و به او گرايش نمود . الهَوِي - [ هوي ] : عاشق و دوستدار . الهُوِيّ - [ هوي ] : مص ؛ « مضى هُوِيٌّ من اللَّيل » : پاسى از شب گذشت . الهَوِيّ - [ هوي ] : مص ، صدائى كه در گوش به پيچيد ، زنگ گوش ، آنچه از بالا بر زمين فرو افتاده باشد ؛ « مَضَى هَوِيٌّ مِنَ اللَّيل » : پاسى از شب گذشت . الهَوِيَة - [ هوي ] : مؤنث ( الْهَوِي ) است . الهُوِيَّة - [ هو ] : آنچه كه نشانه و شخصيت چيزى يا كسى را معرفى كند اين كلمه منسوب به ( هُوَ ) مىباشد ؛ « بطاقة الهُوِيَّة » : كارت شناسائى ؛ « تَذكِرَةُ الهُوِيَّة » : معرفى نامه . الهَوِيَّة - ج هَوَايَا [ هوي ] : چاه بسيار گود . الهَوِيس - [ هوس ] : فكر و انديشه ، آنچه از فكر كه در سينه پنهان باشد ، - عند الفَلَّاحين : گندم بو داده كه كشاورزان خورند . الهَوِيس - [ هوس ] : گروه مختلف و مختلط . الهَوِيشَةَ - [ هوش ] : گروه مختلف و مختلط . الهُوَيْنَا - [ هون ] : رفق و ملايمت . اين كلمه مصغر ( الهُونَى ) است . هِيَ - ج هُنَّ : ضمير منفصل و مفرد غائب و مثنّاى آن ( هُما ) است . و هر گاه قبل از هى ( واو يا فاء ) بيايد جايز است هاء ساكن شود مانند « وَهْيَ وَفَهْيَ » ، و گاهى نيز بعد از ( ل ) مىآيد و ساكن مىشود مانند « انّ هَذِه لَهي الحَقُّ » . و گاهى در شعر چنانچه ( هاء ) بعد از همزهء استفهام بيايد ساكن شود . هَيِّ - [ هيى ] : اسم فعل امر است و به معناى ( در كار خود شتاب كن ) مىباشد و گاهى كاف به آخر آن ملحق مىشود مانند ( هَيَّكَ ) . مثناى اين كلمه ( هَيّا ) و جمع آن ( هَيُّوا ) مىباشد . هَيَا - [ هيى ] : از حروف نداء است براى دور و اصل آن ( أيا ) مىباشد . هَيَّا هَيَّا - [ هيى ] : از اسماء افعال است و معناى آن ( شتاب كن ) مىباشد . الهَيَّاب - [ هيب ] : آنكه مردم را مىترساند . الهَيَّار - [ هور ] : ضعيف ، ناتوان . الهِيَاع - [ هيع ] : انتشار ، پخش شدن . الهَيَال - [ هيل ] : آنچه از شن و ماسه كه فرو ريزد . الهُيَام - [ هيم ] : ديوانگى كه از عشق بوجود آيد ، تشنگى سخت ، بيمارى تشنگى سخت كه در شتران پديد آيد . الهَيَام - ج هُيُم [ هيم ] : شن و ماسه كه همواره روان باشد و به هم نپيوندد . الهُيَّام - [ هيم ] : عاشقان وسوسه دار . هَيِيَّ - يَهَاءُ و يَهْيَأُ هَيْأَةً و هَيَاءَةً [ هيأ ] : خوش سيما گرديد . هَيُؤَ - يَهْيُؤُ هَيْأَةً و هَيَاءَةً : مرادف ( هَيِئَ ) است . هَيَّأَ - تَهْيئَةً و تَهْيِيئاً [ هيأ ] ه : آن را اصلاح و آماده كرد . الهَيْء - [ هيأ ] : دعوت به صرف غذا و نوشيدن . الهِيء - [ هيأ ] : مرادف ( الهَيْءُ ) است . الهِيءُ - [ هأهأ ] : اسم است از ( هَأْهَأَ ) . الهَيِّئ - [ هيأ ] : خوش سيما ، خوش قيافه . الهَيْئَة - ج هَيْئَات [ هيأ ] : حال و چگونگى و شكل و چهرهء چيزى ، گروهى از مردم كه داراى هدف و كار مشترك باشند ؛ « هيئة دبلوُماسيَّة » : هيأت ديپلوماسى ؛ « هيئة التَّدريس » : گروه آموزشى ، سازمان ؛ « هيئة الأمم المتحدة » : سازمان ملل متحد ؛ « عِلْمُ الهَيْئَةِ » : دانش ستاره شناسى . الهِيئَة - [ هيأ ] : مرادف ( الهَيْئَة ) است . هَيَّبَ - تَهْيِيباً [ هيب ] ه إلى فلانٍ : او را نزد فلانى ترسناك كرد . الهَيِّب - [ هيب ] : مرادف ( الهَيَّاب ) است . الهَيْبَان - [ هيب ] : مرادف ( الهَيَّاب ) است . الهَيَّبَان - [ هيب ] : مرادف ( الهَيَّاب ) است . الهَيِّبَان - : مرادف ( الهَيَّاب ) است .