شود . هَجُنَ - - هُجْنَةً و هَجَانَةً و هُجُونَةً : پست و ناخالص بود ، - الكلامُ : در سخن نقض پديد آمد . هَجَّنَ - تَهْجِيناً [ هجن ] ه : فرومايه و پست كرد ، - الأمرَ : آن را مورد تقبيح و سرزنش قرار داد . الهُجْنَة - مص ، - ج هُجَن من الكلام : عيب و نقص يا آنچه كه مورد تقبيح كلامى باشد ، - فى العِلْم : از دست دادن دانش ، - و در زبان متداول به معناى چيزى برازنده مىباشد . الهَجُود - ج هُجُود و هُجَّد : نمازگزار در شب ، آنكه نماز شب بخواند . الهَجُوريّ - غذاى نيمه روز ، ناهار . الهَجُوم - آنكه با شتاب حمله ور شود ، آنچه كه باعث ريزش عرق شود ، ، - من الرِّياح : بادى كه با وزش سخت خاكرا از جائى بجاى ديگر منتقل كند . الهَجِيج - [ هجّ ] : مص ، - ج هُجَّان : سرزمين دراز كه كاروانها از آن با شتاب بگذرند ، درهء گود ، خطى كه براى فالگيرى بر زمين كشند . الهَجِير - ج هُجُر : نيمهء روز در تابستان ، سختى گرما ، شير پر مايه و غليظ ، استخر بزرگ ، كاسهء بزرگ ، شتر مهار شده با هِجار ( ريسمانى كه يك سر آن به پاى شتر و سر ديگرش را به پالان آن بندند ) ، گورخر چاق و فربه . الهَجيرَة - مرادف ( الهاجرة ) است به معناى نيمهء روز در تابستان ، سختى گرما . الهَجيع - من الليل : پاسى از شب . الهَجيل - زمين هموار ، حوض سست و خراب . الهَجِيمَة - شير غليظ و سفت . الهَجِين - ج هُجُن و هُجَنَاء و هُجْنَان و مَهَاجِينُ و مَهَاجنَة : شخص پست و فرومايه ، آنكه پدرش عرب و مادرش كنيز باشد ، - ج هُجُن و هَوَاجِن من الخيل : اسبى كه مادرش يابو و پدرش اسب اصيل عربى باشد ؛ « لَبَنٌ هَجِينٌ » : شير ناخالص . الهَجِينَة - ج هُجْن و هِجَان و هَجَائِنُ : مؤنث ( الهَجين ) است . هَدَّ - - هَدّاً و هُدُوداً [ هدّ ] البناءَ : خانه را سخت ويران كرد ؛ « هَدَّتْه المصيبةُ » بلا و اندوه او را سست و ناتوان كرد ، - هَدّاً و هُدُداً و هَدِيداً الحائطُ و نحوه : ديوار و يا مانند آن هنگام فرو ريختن صدا كرد ، - - هَدّاً الرجُلُ : آن مرد سالمند شد ، - - هَدّاً البعيرُ : شتر صداى خود را در گلو گردانيد . الهَدّ - [ هدّ ] : مص ، مرد بخشنده ، آواز بلند و سخت ، مرد سست و ناتوان . الهِدّ - ج هِدُّون [ هدّ ] : مرد سست و ناتوان . هَدَى - - هُدًى و هَدْياً و هِدْيَةً و هِدَايَةً [ هدي ] ه : او را راهنمائى و هدايت كرد ؛ « هداه الطريقَ و هداه الى الطريق و للطريق » : راه را به او نشان داد و او را راهنمائى كرد ، ، - ه اللَّه الى الإيمانِ او للإيمانِ : خداوند او را بنور ايمان هدايت كرد ، ، - الرجُلُ : آن مرد راهنمائى شد ، - هِدَاءً فلاناً : او را راهنمائى كرد ؛ « جاءَتِ الخيلُ يَهديها فرسٌ اشْقَرُ » اسبان رسيدند در حالى كه اسب مو طلائى در پيشاپيش آنها راه مىرفت و راهنما بود ، - العروسَ الى بعلها : عروس را به خانه داماد روانه كرد . هَدَّى - تَهْدِيَةً [ هدي ] الهَدِيَّةَ لفلانٍ أو إليه : هديه را به او ارمغان كرد ، - العروسَ الى بَعْلِها : عروس را بسوى شوهرش روانه كرد ، - الشّيءَ : آن چيز را توزيع كرد . الهُدَى - [ هدي ] : هدايت و راهنمائى ( اين كلمه كاربرد مذكر و مؤنث دارد ) ، راه درست و راست ، بيان ، دلالت ، روز . الهُدَاءَة - [ هدأ ] : اسب لاغر . الهُدَّاب - كودن سنگين وزن ، برگ باريك درختان مانند برگ سرو ؛ « هُدَّابُ النَّخل » : برگ درخت خرما ؛ « هُدَّابُ الثّوبِ » : ريشه‌هاى دو طرف عرض پارچه . الهَدَّاب - ( ح ) : نام نوعى حشره است كه در كوهستان بيشتر مىباشد . الهُدَّابة - يك برگ باريك درخت . الهَدَّاج - بر وزن فعّال صيغهء مبالغه است ، آنكه بسان پير مردان راه رود ؛ « ظليمٌ هَدَّاجُ » : شتر مرغى كه لرزان راه رود . الهَدَاد - [ هدّ ] : سازش و مدارا . الهَدَادَة - [ هدّ ] : ترسو ؛ « رَجُلٌ هَدَادةٌ » : مرد ترسو . الهَدَّار - بر وزن فعّال صيغه مبالغه است . الهَدَال - آنچه از شاخه درخت كه آويزان باشد ، گياه كاولى . الهَدَالَة - گروه و جمعيت . الهُدَام - سرگيجه و دريا گرفتگى . الهِدَان - ج هُدُون : احمق و فربه ، كند و بىنشاط در جنگ . الهِدَانَة - صلح پس از جنگ . الهُدَاهِد - ج هَدَاهِيد [ هدهد ] ( ح ) : هُدهُد . الهُدَاهِدَة - [ هدهد ] ( ح ) : واحدِ « الهُدَاهِد ) است . الهِدَايَة - [ هدي ] : مص ، راهنمائى براى رسيدن به مطلوب . هَدَأَ - - هَدْاً و هُدُوءاً [ هدأ ] : آرامش يافت ، - بِالمكان : در آنجا اقامت كرد ، - فلانٌ : فلانى مرد ، - الصَّبِيَّ : با كف دست كودك را به آرامى زد تا بخوابد . هَدِئَ - - هَدَأً [ هدأ ] : خم شد ، منحنى شد ، - البعيرُ : كوهان شتر از بسيارى حمل بار كوچك شد . هَدَّأَ - تَهْدِئَةً [ هدأ ] ه : او را ساكن و آرام ساخت ؛ « هَدَّأَ رَوْعَه » : ترس او را زدود ، « هَدَّأَ اعصابَه » : اعصاب او را تسكين نمود و آرام ساخت . الهُدْء - [ هدأ ] : پاسى از شب . الهَدْء - [ هدأ ] : پاسى از شب ؛ « اتَانا بَعْد هَدْءٍ من الليل » : پاسى از شب گذشته بود كه نزد ما آمد . الهَدْأَة - اسم مرّه از ( هَدَأ ) است ، - من اللَّيل : پاسى از شب . الهِدْأَة - اسم نوع از ( هَدَأَ ) است .