فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

876

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

المَهْبُوط - [ هبط ] : مفع ، لاغر اندام ؛ « رجُلٌ مَهْبُوطٌ » : مردى كه بينوا و مستمند شده باشد . المَهْبُول - [ هبل ] : مفع ، آنكه مادرش او را از دست داده باشد ، و در زبان متداول به معناى مرد ابله مىباشد . المُهْتاف - [ هيف ] : تشنه . المُهْتَبِل - [ هبل ] : فا ، دروغگو . المُهْتَر - [ هتر ] : آنكه همواره چيزى را بر زبان آورد ، آنكه در اثر پيرى يا بيمارى يا اندوه خرد خود را از دست داده باشد ؛ « رجُلٌ مُهْتَرٌ » : مردى كه در سخن خود خطا گويد . المُهْتَرّ - [ هتر ] : آنكه خرد خود را در اثر پيرى يا بيمارى يا غم و اندوه از دست داده باشد . المُهْتَزِع - [ هزع ] : فا ؛ « سَيفٌ مُهْتَزِعٌ » : شمشيرى كه به خوبى تكان مىخورد و باهتزاز در مىآيد ؛ « فَرَسٌ مُهْتزعٌ » : اسب تيزتك و تندرو . المُهْصِر - [ هصر ] : شير درنده . المُهْتَلَس - [ هلس ] : « رجُلٌ مُهْتَلَسُ العقل » : مردى كه خرد خود را از دست داده باشد . المُهْتَلك - [ هلك ] : فا ، آنكه همواره در انتظار است كه مردم او را بميهمانى دعوت كنند . المُهْتَلِكُون - [ هلك ] : آنان كه در پى سود و جاى پر آب و گياه رفتند و راه را گم كردند . مَهَجَ - - مَهْجاً : چهرهء او پس از بهبودى از بيمارى زيبا شد . المُهْجَة - ج مُهَج و مُهَجَات : خون يا خون دل ، روان ؛ « مُهْجَةُ كُلِّ شيءٍ » : بهترين و خالصترين هر چيزى . المُهَجِّج - [ هجّ ] : فا ، آنكه چشمانش فرو رفته باشد . المُهَجَّجَة - [ هجّ ] : « عينٌ مُهَجَّجَةٌ » : چشم فرو رفته و گود افتاده . المُهْجِر - [ هجر ] : مرد نجيب و زيبا روى ، نيكو از هر چيزى ، آنكه از ديگران برتر و بالاتر باشد ؛ « عَدَدٌ مُهْجِرٌ » : شمارهء بسيارى . المَهْجَر - [ هجر ] : مكان هجرت كردن . المَهْجُنَى - [ هجن ] : گروه بىخير و بىفائده . المَهْجَنَى - [ هجن ] : گروه بىخير و بىفائده . المَهْجُنَاء - [ هجن ] : مرادف ( المَهْجَنَة ) است . المَهْجَنَة - [ هجن ] : مردمى كه در آنها خيرى نباشد . المَهْجُوّ - [ هجو ] : اسم مفعول از ( هَجَاه ) يعنى بديها و معايب او را برشمرد و به او ناسزا گفت ، هجو شده . المَهْجُور - [ هجر ] : مفع ، هذيان بيمار يا آنكه خوابيده كه بر زبان آورند . تعبيرى كه به كار بردن آن ترك شده باشد . المَهْجُوم - [ هجم ] : مفع ، خانه اى كه ويران شود ؛ « بيتٌ مَهْجُوم » : خانه اى كه ستونهاى آن از هم جدا شده باشد . مَهَدَ - - مَهْداً الفراشَ : فرش را پهن كرد ، - لِنَفْسِه : براى خود كار و كسب كرد . مَهَّدَ - تَمْهِيداً [ مهد ] الفراشَ : فرش را گسترده و پهن كرد ، - الأَمْرَ : امر را درست و آسان و اصلاح كرد ، - له العذرَ : عذر و پوزش خود را براى او شرح و بسط داد ، - لفلانٍ عُذْرَه : عذر او را قبول كرد ، - لِنَفْسِه خيراً : براى خود كار خوبى آماده كرد . المُهْد - ج مِهَدَة و أمْهَاد : زمين گود و هموار . المَهْد - ج مُهُود : گهواره ، زمين گود ؛ « خَنَقَه فى مهدِه » : جلوى شر را قبل از آنكه بر پا شود گرفت . المِهْدَى - [ هدي ] : ظرف يا طبق يا سينى كه در آن هديه دهند . المِهْدَاء - [ هدي ] : آنكه بسيار هديه دهد . المُهْدَاة - [ هدي ] : عروسى كه به خانه شوهر برده باشند . المِهْدَاج - [ هدج ] : ماده شتر كه براى كرّهء خود ناله كند ، باد پر صدا و زوزه . المَهْدَأ - [ هدأ ] من الليل : پاسى از شب . المَهْدَأَة - [ هدأ ] : حالت و چگونگى . المُهْدَة - ج مُهَد : مرادف ( المُهْد ) است . المِهَدَّة - [ هدّ ] : ابزارى كه با آن سنگ شكنند . المُهْدَم - شير ترشيده . المُهَدَّم - [ هدم ] : مفع ؛ « خُفٌّ مُهَدَّم » : كفش فرسوده و پينه زده . المَهْدَنَة - [ هدن ] : آرامش و آسايش . المَهْدُوم - [ هدم ] : مفع ، شير ترشيده . المَهْدُومَة - [ هدم ] : مؤنث ( المهدوم ) است ، شير ترشيده ؛ « ارْضٌ مَهْدُومَةٌ » : زمينى كه بر روى آن كمى باران آمده است . المَهْدِيّ - [ هدي ] : مفع ، آنكه خداوند او را هدايت به راه حق نموده است . المَهْدِيَّة - [ هدي ] : مؤنث ( المَهْدِيّ ) است ، مرادف ( المُهْدَاة ) است . المِهْذَاب - [ هذب ] : مفرد ( المَهَاذِيب ) است . المِهْذار - [ هذر ] : « رجلٌ مِهْذَارٌ » : آنكه در گفتار خود هذيان گويد و به آنچه كه شايسته نيست سخن گويد ؛ « امْرأَةٌ مِهْذارٌ » : زن هذيان گوى و پُر چانه . المِهْذَام - [ هذم ] من السيوف : شمشير برّان . المُهَذَّب - [ هذب ] : مفع ، نيكو خصال و پاك سرشت ، بىعيب و آلايش ؛ « كلامٌ مُهَذَّبٌ او شِعْرٌ مُهَذَّبٌ » : سخن يا شعر بى عيب و نقص از نظر دانشمندان شعر و فصيحان ؛ « فرسٌ او طائرٌ مُهَذَّبٌ » : اسب تيزتك و تندرو ، يا پرندهء سريع . المِهْذَر - [ هذر ] : « رجُلٌ مِهْذَرٌ » : مرد هذيان گوى . المِهذَرَة - [ هذر ] : « رجُلٌ مِهْذَرَةٌ » : مرادف ( مِهْذَر ) است . المُهْذِف - [ هذف ] : « رجُلٌ مُهْذِفٌ » : مرد چابك و شتابگر . مَهَرَ - - مَهْراً و مُهُوراً و مَهَاراً و مَهَارَةً الشيءَ و فيه و به : كار آزموده و كاردان شد ؛ « مَهَرَ فى العِلْم » : دانشمند شد ، - فى صناعتِه : در حرفه