فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

843

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

؛ « الحُمىَّ المِعَوِّية » : تب روده . المَعْي - ج أَمْعَاء [ معو ] ( ع ا ) : رودهء شكم ( اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار برده مىشود ) . المَعِيّ - منسوب به ( مَعَ ) است . المَعِيَّة - دوستى و همنشينى و رفاقت ؛ « بِمَعِيَّةِ أو فى مَعِيَّةِ فلانٍ » : با او ؛ « واوُ المَعِيَّةِ » : در اصطلاح نحويان : واو است كه به معناى مع ( با ) مىآيد مانند « سِرْتُ وَالْجَبَل » : با كوه ادامهء راه دادم . المِعْيَار - ج مَعَايير [ عير ] : محك و مقياس ؛ « مِعْيَارُ الذهبِ » : عيار طلا . المِعْيَان - [ عين ] : كسى كه بسيار چشم زخم مىزند . المَعِيب - [ عيب ] : چيز عيبدار . المُعَيِّب - [ عيب ] : سازندهء ساك دستى و زنبيل . المُعِيد - [ عود ] : فا ، حاذق و ماهر ، تجربه ديده ، كسى كه پياپى جنگ و حمله كند . المَعِيز - [ معز ] : بُز . المَعِيشَة - ج مَعَايش [ عيش ] : زندگانى ، رزق و روزى و وسايل زندگى . المَعِيص - - [ معص ] : مرادف ( المَعِص ) است . المَعِيف - [ عيف ] : مكروه ، بد . المُعِيل - [ عول ] : عيالمند ، آزمند . المُعْيِل - [ عيل ] : كسى كه افراد تحت تكفل او بسيار شده باشند . المُعَيَّل - [ عيل ] : « رجُلٌ مُعَيَّلٌ » : مرد صاحب عائله . المُعْيِلَة - [ عول ] : مؤنث ( المُعْيِل ) است . المَعِين - [ عين ] : آب آشكار و روان بر روى زمين ، چشم زخم خورده . المَعِين - ج مُعُنَات و مُعُن [ معن ] : آب جارى . المُعَيَّن - [ عين ] : مفع ، هر چيز محدودى ، گاو نر ، پارچه اى كه بر روى آن نقشهائى به شكل چشم حيوانات وحشى باشد ، و در علم هندسه بر شكل لوزى اطلاق مىشود ؛ « نِيَّةٌ مُعَيَّنَة » : نيت آشكار . المَعِيه - [ عوه ] من المواشي و غيرها : مرادف ( المَعْيُوه ) است . المَعْيُوب - [ عيب ] : مرادف ( المَعِيب ) است و به معناى عيبدار مىباشد . المَعْيُون - [ عين ] : شكل نمايان آب چشمه كه روان باشد . المَعْيُونَة - [ عين ] : « عَيْنٌ مَعْيُونَةٌ » : چشمهء پُر آب . المَعْيُوه - [ عوه ] من المواشي و غيرها : دام و حيوانات بيمار . المُعْيي - [ عي ] : خسته ، ناتوان . مَغَا - - مَغْواً [ مغو ] السنَّورُ : گربه صدا در آورد . المُغَاء - [ مغو ] : صداى گربه . المُغَابَنَة - [ غبن ] : زيان در فروش . المُغَاث - [ مغث ] ( ن ) : درختى است داراى برگهاى پهن و گلهاى سفيد . المُغَار - [ غور ] : جاى چپاول ، - ج مَغَاوِر و مَغَارَات : غار . المَغَار - ج مَغَاور و مَغَارات [ غور ] : مرادف ( المَغارَة ) است . المُغَارّ - ج مَغَارّ [ غرّ ] : ماده شتر كم شير . المُغَارَة - [ غور ] : مرادف ( المَغَارة ) است . المَغَارَة - ج مَغَاوِر و مَغارَات [ غور ] : غار . المَغَازِي - [ غزو ] : صفات و كارهاى جنگ آوران ؛ « كتاب المَغَازي » : كتاب صفات جنگ آوران و حمله كنندگان . المَغَاص - [ غوص ] : مص ، - ج مَغَاوِص : جاى فرو رفتن در آب ، بالاى ساق پا . المَغَالَة - [ غوِل ] : جاى نابودى و يا هلاكت ، مهلكه . المُغَامِر - [ غمر ] : كسى كه خود را به كارهاى سخت و هولناك وارد كند ، كسى كه دست به كارهاى سخت و خطرناك زند . المُغَامَرَة - [ غمر ] : مص ، - ج مُغَامَرَات : كار پُر خطر ، پديده اى حيرتآور و گيج كننده ؛ « رواية مَلأى بالمُغامرات » : نمايشى پر از كارهاى خطرناك . المُغَاوِر - [ غور ] من الرجال : آنكه بسيار حمله و چپاول كند . المَغَبَّة - [ غبّ ] : پايان هر چيزى . المَغْبِن - ج مَغَابِن [ غبن ] : هر قسمت تا خورده از بدن مانند كشالهء ران و پشت گوش ، زير بغل . المغْبُوط - [ غبط ] : اسم مفعول است از ( غَبَطَه ) . المَغْبُون - [ غبن ] : كسى كه در بهاى خريد و يا فروش گول خورده باشد ، مغبون ، سست رأى و بى اراده . المُغْتَسل - [ غسل ] : آبى كه در آن غسل كنند ، - مُغْتَسَلات : جاى شستشو ، دستشوئى . المُغْتَلّ - [ غلّ ] : تشنه ؛ « انا مُغْتَلٌّ اليه » : مشتاق او هستم . المُغْتَمِر - [ غمر ] : مست ؛ « طَعَامٌ مُغْتَمِرٌ » : غذائى كه از گندم با پوست تهيه مىشود . مَغَثَ - - مَغْثاً الدواءَ في الماءِ : دارو را در آب حلّ كرد ، - الرّجُلَ : او را ضربه اى آهسته و سست زد ، او را بر زمين انداخت ، - ه فى الماء : او را در آب فرو برد . مُغِثَ - الرجُلُ : تب كرد . المَغْث - مص ، ماليدن و سابيدن با انگشتان ، - ج مِغَاث : آشوب و زد و خورد . المُغِدّ - [ غدّ ] : كسى كه غُدّهء چركى يا چربى در آورده باشد . المَغْدَى - [ غدو ] : جائى كه در پگاه از آن رهسپار مىشوند . المَغْدَاة - [ غدو ] : مرادف ( المَغْدَى ) است . مَغَرَ - - مَغْراً في البلاد : با شتاب رهسپار شد ، - به بعيرُه : شترش او را با شتاب برد . مَغَّرَ - تَمْغِيراً [ مغر ] الثوبَ : جامه را به رنگ سرخ تيره در آورد . المَغَر - رنگ سرخ تند و تيره . المِغْرَاة - [ غرو ] : دستگاهى كه با آن سريشم و چسب تهيه مىكنند . المِغْرَايَة - [ غرو ] : مرادف ( المِغراة ) است كه در اصطلاح درود گران متداول است . المَغْرِب - ج مَغَارِب [ غرب ] : جاى فرو رفتن آفتاب ، كشور مراكش كه در شمال