فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

839

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

عن ذلك « : از آن سخنى نخواهيم گفت ، مجالى براى گفتن نيست . المُعَرَّض - [ عرض ] : « الكلام المُعَرَّض » ج مَعَارض و مَعَاريض : گفتار عَرَضى و جنبى . المَعْرَف - [ عرف ] : واحد ( المَعَارف ) است و عبارت است از تمامى قرص صورت انسان زيرا با آن شناخته مىشود . المَعْرِف - [ عرف ] : مرادف ( المَعْرَف ) است . المَعْرَفَة - ج مَعَارف [ عرف ] : جاى كاكل اسب . المَعْرِفَة - [ عرف ] : مصدر است ، شناخت و فراگيرى چيزى به همان صورتى كه هست ؛ « بمعرفةِ فلان » : با علم و اطلاع او ؛ « المَعَارِف » : در جاى خود به اين واژه مراجعه كنيد . المُعْرِق - [ عرق ] : فا ، كسى كه ريشه و نژادى در خوبى و يا بدى و مانند آنها داشته باشد . المُعَرَّق - [ عرق ] : مفع ؛ « رجُلٌ مُعَرَّقُ العظامِ » : مرد لاغر اندام . المَعْرَك - ج مَعَارك [ عرك ] : مرادف ( المَعْرَكة ) است . المَعْرَكَة - ج مَعَارِك [ عرك ] : مرادف ( المَعْرَكة ) است . المَعْرَكَة - ج مَعَارِك [ عرك ] : جاى زد و خورد ، جنگيدن . المُعَرِّم - [ عرم ] : كسى كه در اثر خود بزرگ بينى باد در گلو و قبقب انداخته باشد . اين واژه سريانى است . المَعْرُوض - [ عرض ] : مفع ، عريضه ، عرضحال . المَعْرُوف - [ عرف ] : مفع ، مشهور ، شناخته شده ؛ « المعرُوف او من المعروف أن » : كار نيك است ، از كار نيك است كه . . . ، رزق و روزى ، خير ، بذل و بخشش ، كسى كه در كف دست او زخمى پديد آمده باشد . المَعْرُوفَة - [ عرف ] : مؤنث ( المعروف ) است ؛ « ارْضٌ مَعْرُوفةٌ » : سرزمين خوش هوا و عطر آگين . المَعْرُوق - [ عرق ] : « رَجُلٌ مَعْروقُ العظامِ » : مرد لاغر اندام . المَعْرُوك - [ عرك ] : « ماءٌ مَعْرُوكٌ » : آبى كه در اطراف آن ازدحام و جمعيت باشد ؛ « رملٌ معروكٌ » : ريگ و شنهائى كه در هم ريخته شده باشند . المَعْرُوكَة [ عرك ] : « أَرضٌ مَعْرُوكَةٌ » : زمينى كه دام و ستور بر آن چريده‌اند و از استفاده افتاده است . مَعَزَ - - مَعْزاً الراعي المِعْزى عن الضأْن : چوپان بز را از گوسفند جدا كرد . مَعِزَ - - مَعَزاً الرجُلُ : بزهاى او زياد شدند ، در كار خود كوشش كرد ، - الشيءُ : سفت و سخت شد . المَعْز - ج أَمْعُز و مَعِيز ( ح ) : بُز ، اين كلمه اسم جنس است . المَعَز - سفتى و سختى زمين ، - ( ح ) : مرادف ( المَعْز ) است . المَعِز - آنكه در كار خود كوشش كند ؛ « شيءٌ مَعِزٌ » : چيز سفت و سخت . المِعْزَى - ( ح ) : مرادف ( الْمَعْز ) است . المَعْزَاء - مؤنَّث ( الأَمْعَز ) است . المِعْزَاة - مؤنث ( الماعِز ) است . المِعْزال - ج مَعَازِيل [ عزل ] : چوپانى كه به تنهائى و دور از مردم گله را چراند ، آنكه دور از مردم مسافرت كند ، شخص بى اسلحه ، مرد خودخواه ، ناتوان و احمق . المِعْزَف - ج مَعَازِف [ عزف ] ( مو ) : پيانو ، مرادف ( المِعْزَفَة ) است . المِعْزَفَة - [ عزف ] ( مو ) : مفرد ( المَعَازِف ) است كه عبارت از ابزار و دستگاههاى موسيقى از قبيل تار و تنبور و بربط و گيتار است . المِعْزَق - [ عزق ] : سوراخ كن ، مته . المِعْزَقَة - [ عزق ] : مرادف ( المِعْزَق ) است . المَعْزَل - [ عزل ] : « هو عن الحقّ بمَعْزَلِ » : او از راه حق و حقيقت بدور است . المُعَزَّم - [ عزم ] : فا ، بلند مرتبه ، و الا مقام . المَعْزُوفَة - ج مَعْزُوفَات [ عزف ] ( مو ) : نغمهء موزيك بدون آواز . المَعْزِيّ - [ معز ] : بخيلى كه ثروت اندوزد و به مستمند ندهد . مَعَسَ - - مَعْساً الشيءَ : بشدت چيزى را سابيد ، - الرجُلَ : به او توهين كرد ، با نيزه او را زد ، - ه : در زبان متداول به معناى آن را بشدت كوبيد مىباشد . المِعْسَر - [ عسر ] : آنكه بر بدهكار خود سخت گيرى كند . المَعْسُرَة - [ عسر ] : تنگدستى و سختى . المَعْسَرَة - [ عسر ] : مرادف ( المَعْسُرَة ) است . المِعْسَف - [ عسف ] : بسيار ستمكار . المِعْسَفَة - ج مَعَاسِف [ عسف ] : ابزارى كه با آن سقف و ديوار را پاك كنند . المُعَسْكَر - [ عسكر ] : مفع ، جاى گرد آمدن مردم ، لشكرگاه ؛ « مُعَسْكَرُ الاعتقالِ » : بازداشتگاه در ايام جنگ است كه در آن اتباع دشمن ، يا افراد سياسى بازداشت مىشوند . ؛ « شيءُ مُعَسْكَرٌ » : چيزى جمع شده و گرد آمده . المَعْسُلَة - [ عسل ] : مرادف ( الْمَعْسَلَة ) است . المَعْسَلَة - [ عسل ] : كندوى عسل . المَعْسُور - [ عسر ] : تنگدست و مستمند . المَعْسُول - [ عسل ] : مفع ؛ « رَجُلٌ مَعْسُولُ الكلامِ » : مرد خوش بيان و خوش سخن ؛ « رجُلٌ مَعْسُولُ المواعيد » : مرد راستگو . المِعْشاب - [ عشب ] : گياه دار و علف دار ؛ « ارْضٌ مِعْشابٌ » : زمين پر از گياه و علف . المِعْشَار - [ عشر ] : يك دهم ؛ « ناقةٌ مِعْشَارٌ » : ماده شتر بسيار شيرده . المُعْشِب - [ عشب ] : علفدار . المُعْشِبَة - [ عشب ] : « أَرْضٌ مُعْشِبَةٌ » : زمين پر از گياه . المَعْشَر - ج مَعَاشِر [ عشر ] : جماعت و گروه ، خانوادهء مرد ، جنّ ، انس . المُعَشَّش - [ عشّ ] : مفع ، جائى كه در آن پرنده لانه سازد . مَعِصَ - - مَعَصاً الرجُلُ : پاى او پيچ خورد يا