فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

821

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

شده باشد . المَسْلُوط - [ سلط ] : « رجُلٌ مَسْلُوطٌ اللَّحيةِ » : كسى كه گونه هايش كم گوشت و لاغر باشد . المَسْلُوك - [ سلك ] : مفع ، - من الطُّرُق : راهى كه در آن مردم رفت و آمد مىكنند . المَسْلُول - [ سلّ ] : مفع ، كسى كه به بيمارى سلّ دچار است . المُسَلِّى - [ سلو ] : فا ، اسب سوم در مسابقهء اسب دوانى . المُسِمّ - [ سمّ ] : « يَوْمٌ مُسِمٌّ » : روزيكه در آن بادهاى گرم و سوزان مىوزد . المُسَمَّى - [ سمو ] : مفع ، هر چيز معلوم و معينى . المِسْمَاة - [ سمو ] : جوراب پشمى كه شكارچى مىپوشد و براى شكار آهو در نيمه روز به شكارگاه مىرود . المِسْمَاح - ج مَسَامِيح [ سمح ] : سخاوتمند و رادمرد . المِسْمَار - ج مَسَامير [ سمر ] : ميخ ، ميخچهء پا كه به علت تنگى كفش ايجاد مىشود . المِسْمَاك - [ سمك ] : ستون خيمه يا چادر ، چوب دو شاخه كه زير چادر يا شاخهء انگور گذارند و آن را از زمين بلند كنند . المِسْمَح - [ سمح ] : مرادف ( المِسْمَاح ) است . المُسَمْسَم - [ سمسم ] : « رجُلٌ مُسَمْسَمُ الوجه » : مردى كه بر صورتش نقطه هائى به شكل كنجد وجود داشته باشد . المُسَمَّط - [ سمط ] : مفع ، - من الشعر : شعرى كه با اجزاء عروضى خود بدون رعايت قافيه تنظيم شود . نام ديگر آن ( المخمّس ) است . المَسْمَع - [ سمع ] : جائى كه صدا از آن شنيده مىشود ؛ « هو مِنّى بِمَرأى و مَسْمَع » يعنى در جائى قرار دارد كه او را مىبينيم و صدايش را مىشنوم . المِسْمَع - ج مَسَامِع [ سمع ] : گوش . المُسْمِعَة - [ سمع ] : كنيزك آواز خوان . المِسْمَعَة - ج مَسَامِع [ سمع ] : مرادف ( المِسْمَع ) است . المُسْمِن - [ سمن ] : چاق و فربه . المَسْمَنَة - ج مَسَامِن [ سمن ] عند العامَّة : كوزهء روغن ؛ « طعامٌ مَسْمَنَةٌ » : غذاى چرب . المَسْمُور - [ سمر ] : كم گوشت و سخت استخوان ، زندگى آشفته و پريشان . المَسْمُوع - [ سمع ] : آنچه كه با گوش شنيده مىشود ؛ « مسموعُ الكلمة » : شخص محترم كه گفتهء او بمورد اطاعت و اجراء در مىآيد . المَسْمُوم - [ سمّ ] : مفع ؛ « يومٌ مسمُوم » : روزى با هواى مسموم و خفه كننده ؛ « نَباتٌ مَسْمُوم » : گياهى كه برگهاى آن سوخته و خشك شده است . المُسِنّ - ج مَسَانّ [ سنّ ] من الدوابّ : دام و ستور كهنسال . المِسَنّ - [ سنّ ] : ابزار چاقو تيزكنى ، چاقو تيزكن . المُسَنَّاة - ج مُسَنَّوات و مُسَنَّيَات [ سنو ] : آبگير ، سيل گير . المُسْنَد - [ سند ] : مفع ، پسر خوانده ، حرامزاده ، روزگار ، خطى كه بنو حِمْيَر ( يكى از عشاير عرب ) آن را به كار مىبرند ، - ج مَسَانِد و مَسَانِيد مَن الْحَديث : آنچه از حديث كه به گوينده اش اسناد شود . المَسْنَد - ج مَسَانِد [ سند ] : آنچه كه بدان تكيه كنند ، بالش ، تكيه گاه . المِسْنَد - ج مَسَانِد [ سند ] : مرادف ( المَسْنَد ) است . المُسَنَّم - [ سنم ] : مفع ، - من الجِمال : شترى كه سوار آن نشوند . المَسْنُوَّة - [ سنو ] من الأَراضي : زمينى كه با آب چاه آبيارى شود . المَسْنُون - [ سنّ ] : مفع ؛ « مَرْمَرٌ مَسْنُونٌ » : سنگ مرمر صاف و نرم ؛ « رَجُلٌ مَسْنُونُ الوجه » مردى كه داراى چهرهء دراز و نرم و يا بينى دراز و كشيده باشد ؛ « حَمَأُ مَسْنُون » : گل و لاى بد بو و گنديده . المَسْنِيَّة - [ سنو ] من الأَراضي : زمين آبيارى شده از آب چاه . المِسْهَار - [ سهر ] : شب زنده دار ، كسى كه توان بيخوابى شب را دارد . المُسْهِب - [ سهب ] في الكلام : كسى كه سخن بدرازا گويد . المُسْهَبَة - [ سهب ] : « بئرٌ مُسْهَبَةٌ » : چاهى كه به علت گودى زياد آب از آن بدست نيايد يا آب آن بته كشيده باشد . المُسَهَّد - [ سهد ] : مرد كم خواب . المُسْهَم - [ سهم ] : مرادف ( المُسْهَب ) است ، اسب غير اصيل و سست نژاد . المُسْهِم - [ سهم ] : فا ، مرادف ( المُسْهِب ) است . المُسَهَّم - [ سهم ] من الإِبل : شترى كه به بيمارى ( سُهام ) ناتوانى و ضعف دچار شود . المُسَهَّمَة - [ سهم ] من الثياب : جامه اى كه بر روى آن نقش و نگار به شكل تير داشته باشد . المَسْهُوم - [ سهم ] من الإِبل : مرادف ( المُسَهّم ) است . المِسْوَاك - ج مَسَاويك [ سوك ] : خلال دندان . المَسْوَة - [ مسو ] : مادهء زرد رنگى كه از شكم بزغالهء شيرخواره در مىآورند و با موى آن خيسانده و سپس آب آن را با فشار در شير مىچكانند تا از آن پنير بدست آيد . اين كلمه سريانى است و عربى فصيح آن : ( الْبَنْفَحَة و المِنْفَحَة و الإِنْفَحَة ) است . المُسَوَّج - [ سوج ] : مفع ؛ « كِسَاءٌ مُسَوَّجٌ » : رداىِ گرد و دائره اى . المُسَوَّدَة - [ سود ] عند الكتَّاب و الطَّباعين : چركنويس و يا پيشنويس نوشته اى كه سپس پاكنويس شود ، - و در زبان متداول بر شيشه سياهرنگ اطلاق مىشود . المِسْوَر - ج مَسَاوِر [ سور ] : تكيه گاهى از پوست ، بالش چرمين . المَسُور - ؛ « طريقٌ مَسُورٌ » : راه كوبيده و هموار شده . المُسَوَّر - [ سور ] : مفع ، جاى دستبند و يا النگو در دست ؛ « مَلِكٌ مُسَوَّرٌ » : سلطان پر قدرت .