فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

804

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

المَرْبِط - ج مَرَابِط [ ربط ] : مرادف ( المَرْبَط ) است . المِرْبَط - ج مَرَابِط [ ربط ] : رسن و زنجير و مانند آن كه ستور را با آن بندند . المِرْبَطَة - ج مَرَابِط [ ربط ] : مرادف ( المِرْبَط ) است . المُرْبَع - مبتلا به تب رِبْع . المَرْبَع - [ ربع ] : باران بهارى ، جائى كه فصل بهار را در آن بگذارنند . المِرْبَع - [ ربع ] : چوبى كه با آن بار را از زمين برداشته و بر ستور قرار دهند . المُرَبَّع - [ ربع ] ( ه ) : چيزى كه داراى چهار ضلع يا چهار گوشه باشد ، و در علم حساب عبارت از حاصل ضرب عددى در خود آن عدد مىباشد مثلًا نه مربع سه است . المِرْبَعَة - [ ربع ] : مرادف ( المِرْبَع ) است . المَرْبُوب - [ ربّ ] : تربيت شده ، بنده و برده . المَرْبُوع - [ ربع ] : متوسط اندام . المَرْبُوعَة - [ ربع ] : « أرض مَرْبُوعة » : زمينى كه در آن باران بهارى باريده است . المُرَبِّي - [ ربو ] : مُربّي ، تربيت كننده . المُرَبَّيَات - [ ربّ ] : چيزهائى كه معمولًا با شيرهء خرما و مانند آن پخته و يا آماده مىشود . مَرَتَ - - مَرْناً الشيءَ : آن را نرم كرد . المَرْت - مص ، - ج أُمْرات و مُرُوت و أمارِيت : بيابان بى گياه ؛ « رجُلٌ مَرْتٌ » : مردى كه ابروانش بى موى باشد ، « مَرْتُ الجَسَد » : بدن بى مو ، « غلامٌ مَرْتُ العذار » : نوجوانى كه هنوز بر چهرهء او موى در نيامده است . المُرَّة - ج مَرَائِر [ مرّ ] : مؤنث ( المُرّ ) است ، تلخ ، - ج مُرٌّ وَامْرَار ( ن ) : نوعى بقولات خوردنى ، بخيل و نظر تنگ ؛ « ابو مُرَّة » : كنيهء شيطان است . المَرَّة - ج مَرّ و مِرَار و مِرَر و مُرُور و مَرَّات [ مرّ ] : يك بار انجام دادن كارى ؛ « لَقَيتُه مَرَّةً و ذاتَ مَرَّةٍ » : يك بار او را ديدم . المِرَّة - [ مرّ ] : مص ، لا و تاي ريسمان ، - ج مِرَر و جج امْرار : قدرت طناب ، نيرو و سختى ، استوارى خرد ، حالت استمرارى در چيزى ، - ج مِرار ( ع ا ) : صفرا و بلغم . المِرْتَاج - [ رتج ] : قفل و كلون درب . المُرْتَاح - [ روح ] : فا ، خوشنود ، « مُرْتاح البالِ » آسوده خاطر ، مطمئن ، « مُرتَاحُ الضمير » خوشقلب . المُرَتَّب - ج مُرَتَّبَات [ رتب ] : حقوق ماهانهء دريافتى كارمند و يا خدمتگزار . المَرْتَبَة - ج مَرَاتِب [ رتب ] : موقعيت ، مقام عالي . المُرْتَبِط - [ ربط ] : بِه : همبسته و مرتبط به ديگرى ، متوقف بر او . المُرْتَبَع - [ ربع ] : اقامتگاه در فصل بهار . المُرْتَبِع - [ ربع ] : مرد چهار شانه ، ميان اندام . المُرْتج - [ رنج ] : « مكانٌ مُرْتَجٌ » : جاى پر از گياه و درخت . المُرْتَحَل - [ رحل ] : « مُرْتَحَلُ البعير » : جاى پالان بر پشت شتر . المُرْتَزَق - [ رزق ] : مفع ، رزق و روزى . المُرْتَزِقَة - [ رزق ] : جيره خواران ، سربازان مزدور براى جنگ با كشورى غير از كشور خودشان . المُرْتِع - [ رتع ] : شخص پر رو كه بهر چه بخواهد دست زند . المَرْتَع - [ رتع ] : چراگاه . المُرْتَفَع - ج مُرْتَفَعات [ رفع ] : تپه ، جاى بلند و عالى . المُرْتَفِق - [ رفق ] : دارندهء چيزهاى بسيار . المُرْتَقَى - [ رقي ] : جاى بالا رفتن ؛ « مكانٌ صَعْبُ المُرتَقَى » : جائى كه بالا رفتن بر آن سخت باشد . المُرْتَقَع - [ رقع ] : جاى وصله زدن بر جامه . المُرْتَهَن - [ رهن ] . مفع ، آنچه كه در مقابل چيزى نگهداشته شود ، - بِالأمرِ : مقيد و متعهد به چيزى يا امرى . مَرَثَ - - مَرْثاً الشيءَ : چيزى را نرم كرد ، - الدواءَ في الماءِ : دارو را با آب حل كرد ، - التَّمْرَ بيده فى الماء : خرما را با دست در آب نرم و له كرد ، - الصبِيّ اصبَعَه : كودك انگشت خود را مكيد ، ثَديَ أُمِّه . كودك پستان مادرش را مكيد . مَرَّثَ - تَمْرِيثاً [ مرت ] الثَّريدَ : تريد را خرد كرد . المَرْثَاة - ج مَرَاث [ رثو ] : مرثيه و نوحه سرائي بر مرده ؛ « المَرَاثي السَّبْع » : هفت قصيدهء برگزيده از اشعار عرب . المَرْثِم - ج مَرَاثِم [ رثم ] : بينى . المِرْثَم - ج مَرَاثِم [ رثم ] : بينى . المَرْثُوْ - [ رثو ] : « رجُلٌ مَرْثُوٌّ » : مرد كم هوش و سست خرد . المَرْثُوم - [ رثم ] : « الأَنْف المَرْثُوم » : بينى شكسته كه از آن خون بيايد . المَرْثِيَة - ج مَرَاثٍ [ رثو ] : مرادف ( المَرْثاة ) است . مَرَجَ - - مَرْجاً تِ الدابَّةُ : ستور براى چريدن به چراگاه رفت ، - الدّابَّةَ : ستور را به چراگاه روانه كرد ، - الكذبَ : زبان به دروغ گشاد ، - لسانَه فى اعْراضِ النّاس : زبان خود را در بد گوئى و غيبت مردم آزاد گذاشت ، - السّلطانُ رعيّتَه : سلطان ملت خود را در تباهى و فساد آزاد گذاشت ، - الأَمْرَ : امر را نابسامان و در هم بر هم كرد ، - الشيءَ بِالشيءِ : چيزى را با چيز ديگرى مخلوط نمود . مَرِجَ - - مَرَجاً الخاتمُ في الإصْبع : انگشتر در انگشت تكان خورد ، - الأَمْرُ او العَهدُ او الأمانة او الدِّينُ : امر يا پيمان يا امانت يا دين نابسامان شد . المَرْج - مص ، - ( ج ) مُرُوج : چراگاه ، مرتع . المِرْجَاس - [ رجس ] : سنگ يا مانند آن كه بر ريسمانى بسته و در ميان چاه فرو كنند تا بوسيله آن گودى چاه شناخته شود . المِرْجَام - [ رجم ] : فلاخن ، - من الإبل : شترى كه سريع و شتابان رود . المَرْجَان - [ مرج ] : دانه‌هاى ريز مرواريد ، ريشه‌هاى سرخ رنگ مانند انگشتان دست كه از دريا رويد ( مرجان ) ، نوعى گياه است از رستهء ( القاتيّات ) داراى برگهاى تخم مرغى و مستطيل و گلهاى ريزى كه در بهار باز مىشود نام ديگر آن ( قَلَنسُوة الراهب ) است ، - اليابانيّ ( ن ) : گونه اى ديگر از رستهء