فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

741

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

الكَوْمة - ج كُوَم و أَكْوام : مرادف ( الكُومَة ) است . الكُومِسْيُون - ( ت ) : حق العمل در تجارت ، كارمزد - لاتين است . الكُومِسْيُونجي - وارد كنندهء كالا از خارج كشور ( اين كلمه تركى است ) . كَوَّنَ - تَكْوِيناً [ كون ] الشيءَ : آن چيز را ساخت و ايجاد كرد . الكَوْن - مص ، جهان هستى . الكُونت - به معناى امير و مرد شريف - اين كلمه لاتين است . الْكَوْنِيّ - [ كون ] : منسوب به ( الكَوْن ) است . الكُونيَاك - گونه اى نوشابهء الكلى كه از مي بدست مىآيد . كَيْ - حرف تعليل است و فعل مضارع را منصوب مىكند مانند « جَاء كَي يَسْألَ » ، و بر ماىِ استفهاميه نيز مىآيد مانند « كَيْمَ جِئتَ » : يعنى براى چه آمدى ، كه در اينجا حرف جر است ، و گاهى ( هاء ) به آن متصل مىشود مانند : « كَيْمَه » همچنان كه گويند « لِمَه » يعنى براى چه ، و بر سرماى مصدرى نيز مىآيد مانند « يُرجّى الفتى كيما يَضُرُّ وَيَنْفَعُ » ؛ و بر ( أن ) مصدرى كه مضمر است نيز مىآيد مانند « جِئْتُك كي تُكْرِمَني » كه اغلب بعد از آوردن لام به كار برده مىشود مانند ( جِئْتُكَ لِكَي تُكرِمَنِي ) بسوى تو آمدم كه مرا اكرام كنى . الكَيَّاد - [ كيد ] : بسيار حيله گر و فريب دهنده . الكِيَاسَة - [ كيس ] : مص ، دور انديشى و هوشيارى ، زيركى . الكَيَّال - [ كيل ] : آنكه بار را وزن مىكند ، قپاندار . الكِيَالَة - كيل كردن ، دستمزد كيل كننده ، مزد قپاندارى . الكِيَان - [ كون ] : مص ، خوى ، سرشت ، طبيعت شخص ؛ « كِيانُ البلادِ » : موجوديت كشور . كَيْتَ و كَيْتَ - و گاهى با كسره « كَيْتِ و كَيْتِ » تلفظ مىشود و معناى آن كنايه از گفتار و خبر است ؛ قال فلان كيتَ و كيتَ « يا » كيتَ كَيْتَ « : فلانى چنان و چنين گفت . اين تعبير بايد دو بار گفته شود . الكَيَّة - [ كوي ] : اسم مرة از ( كَوى ) است ، جاى داغ كردن . الكَيْثَر - [ كثر ] : بسيار . الكَيْد - [ كيد ] : مص ، - ج كِيَاد : مكر ، فريب ، جنگ ، حيله و خدعه . الكَيْذُبَان - [ كذب ] : بسيار دروغگو ، مرادف ( الكَذُوب ) است . الكَيْذَبَان - [ كذب ] : بسيار دروغگو ، مرادف ( الكذُوب ) است . الكِير - ج أَكْيَار و كِيَرَة [ كير ] : دَم آهنگرى . كِيرياليسُون - اين كلمه يونانى است كه از ( كِير ) به معناى آقا و ( ألِيسُون ) به معناى رحم كن تركيب شده است . كَيَّسَ - تَكْيِيساً [ كيس ] ه : او را خردمند و دور انديش ساخت ، آن چيز را در كيسه نهاد . الكَيْس - [ كيس ] : مص ، خرد و ظرافت و هوشيارى ، بخشندگى ، دانائى ، گروه . الكِيس - [ كيس ] : دور انديشى و دقت در كارها ، - ج أَكْيَاسُ و كِيَسَةٌ : كيسه اى كه در آن پول و يا دانه‌ها نهند ؛ « كِيسُ البَوْغ » و « كيس الغُبيرات » ( ز ) : كيسه يا غلافى كه زير گُل قرار دارد . الكَيِّس - ج أَكْيَاس و كَيْسَى [ كيس ] : ظريف ، با هوش ، خوش فهم و با ادب ، و در زبان متداول به آن ( كُوَيِّسْ ) گويند . الكيْسَى - [ كيس ] : مؤنث ( الأَكْيس ) است . الكَيِّسَة - ج كِيَاس [ كيس ] : مؤنث ( الكَيِّس ) است . كَيَّفَ - تَكْييفاً [ كيف ] الشيءَ : آن چيز را بُريد و چند قسمت كرد ، براى چيزى كيفيت معلومى تعيين كرد ، - الهواءَ : گرماى هوا را به وسيله كولر يا فن كوئل كم يا زياد كرد ، - ه : به او ( كيفَ حالُك ) گفت ، - ه عند العامَّه فَكَيَّفَ : او را شاد كرد و شاد شد . كَيْفَ - اسمى است مبهم و مبنى بر فتح كه بيشتر براى پرسش به كار مىرود مانند « كَيْفَ زيدٌ » : زيد چگونه است ؟ و گاهى به معناى شرط مىآيد كه با ما و يا بدون ما آيد مانند « كَيْفَما تَصْنَع اصنَع » ؛ « كِيفَ لِي بفُلَانِ » كه پاسخ آن « كُلُّ الكَيْف » بگونه ى مجرور مانند اسمهاى معرب مىآيد و گاهى با فتحه و ابقاء حالت آن مانند « كَيْفَما كانَ الحال » : يعنى به هر صورت كه باشد آورند . الكَيْف - [ كيف ] عند الحكماء : يكى از مقولات دهگانه ارسطو است كه بر حالت و هيأت و صفت دلالت دارد مانند سفيدى و سياهى ، - عندَ العَامَّة : و در زبان متداول به معناى طبيعت و خوشحالى است . الكَيْفِيَّة - ج كَيْفِيَّات [ كيف ] : چگونگى ، كيفيت ؛ « كَيفيَّةُ الْعَملِ » ؛ « كيفيةُ الاستعمال » ؛ « كيفيَّةُ الشَّيء » : صفت و حالت يا چگونگى چيزى يا كارى است . كَيَّلَ - تَكْيِيلًا [ كيل ] القَمحَ و غيرَه : گندم و جز آن را پيمانه كرد . الكَيْل - [ كيل ] : مص ، - ج أَكْيال : پيمانه كه با آن وزن كنند ، آتش كه از فندك پراكنده شود . الكَيْلَة - ج كَيْلَات [ كيل ] : اسم مرّة از ( كال ) است ، ظرفى كه با آن پيمانه كنند ، - فى بَرّ الشّام : و در اصطلاح شام عبارت از دو مُدّ است كه هر مُدّ مساوى با 18 ليتر تقريبى مىباشد . الكِيلَة - [ كيل ] : اسم نوع از ( كالَ ) است . الكِيلُوس - مايعى است سفيد رنگ كه چكيدهء غذاهاى هضم شده مىباشد . الكِيلُوغرام - كيلو گرم كه هزار گرم و هر گرم 24 / 1 وقِيّه است - اين كلمه يونانى است . الكِيمَاوِي - منسوب به ( الكيميا ) است ، دانشمند شيمى دان . الكِيمَويّ - منسوب به ( الكيميا ) است . الكِيمِيّ - منسوب به ( الكيميا ) است . الكِيمِيا - اكسيرى است كه گويند مواد معدنى را به طلا يا نقره تبديل مىكند و علم