فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

673

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

مىباشد كه معمولا در صفحهء اوّل و يا آخر آن به گونهء فهرست نوشته مىشود ، نام كتابى است كه در آن نام ساير كتابها نوشته شده باشد . الفِهْرِسْت - ج فَهَارس : مرادف ( الفِهْرِس ) است . فَهِقَ - - فَهْقاً و فَهَقاً الإِناءُ : ظرف پُر و لبريز شد . الفَهْقَة - ج فِهَاق ( ع ا ) : اولين مُهرهء استخوانى زير گردن كه نخستين مُهرهء ستون فقرات است . فَهِمَ - - فَهْماً و فَهَامَةً و فَهَامِيَةً الأَمرَ أو المعنى : كار يا معنى را دانست و شناخت . فَهَّمَ - تَفْهِيماً [ فهم ] ه الأَمرَ : امر را به او فهمانيد . الفَهْم - مص ، فهميدن ، تصور چيزى و شناخت آن ؛ « سوءُ الفَهْم » : نفهمى و نادانى . الفَهِم - آنكه زود بفهمد و چيزى را درك كند . الفَهِيم - ج فُهَمَاء : مرد فهميده ، دانا . فُو - [ فوه ] : يكى از اسماء خمسه است و به معناى دهان مىباشد كه رفع آن با واو ، و نصب آن با الف و جرّ آن با ياء است ؛ « سقط لِفيه » : از روى بر زمين افتاد . الفُو - ( ن ) : سنبل كوهى كه براى ريزش موى مورد درمان قرار مىگيرد . الفَوَات - [ فوت ] مص ؛ « قَبْلَ او بَعْدَ فَواتِ الأَوَان » : پيش از آنكه فرصت را از دست بدهد يا بعد از اينكه فُرصت از دست رفته باشد ؛ « مَوْتُ الفَواتِ » : مرگِ ناگهانى . الفَوَّار - [ فور ] : صيغهء مبالغه بر وزن فعّال است . الفُوَارة - آنچه از محتواى ديگ كه بر اثر جوشيدن بخار شود . الفَوَّارة - [ فور ] : مؤنّث ( الفَوّار ) است ، منبع آب ، فوّارهء آب . الفَوَاشِي - [ فشو ] : آنچه از دام و ستور كه پراكنده باشند . الفَوَاضِل - « فَواضِلُ المالِ » : سود و منافع مال . الفُوَاق - [ فأق ] : بادى كه از معده خارج مىشود ، آروغ ، سكسكه . الفُوَاق - [ فوق ] : مص ، مرادف ( الفَوَاق ) است ، - ج أَفْوقَة و آفِقَة و جج افْوِقات : نَفَسِ محتضر هنگام جان كندن ، برگردانيدن نَفَس عميق كه در زبان متداول آن را ( الحَازُوقة ) نامند . الفَوَاق - [ فوق ] : مص ، فاصلهء ميان دو بار دوشيدن شتر . الفَوَّال - [ فول ] : باقِلا فروش ، باقِلا پَز . فَوَّتَ - تَفْوِيتاً [ فوت ] ه : آن را داخل كرد ، - عَلَيه الْفُرصَةَ : كارى كرد كه فُرصت از دستش برود ، - الوردُ و نحْوُه : وقت چيدن گل گذشت و برگهاى آن ريخت و بوى خوشِ آن كم شد . اين كلمه در زبان متداول رايج است . الفَوْت - ج أَفْوَات [ فوت ] : فاصلهء ميان دو انگشت . الفُوَّه - [ فوه ] ( ن ) : مرادف ( الفُوَّه ) به معناى روناس مىباشد . الفُوتُوغرافيّ - منسوب به فتوگرافى است . الفُوتُوغرافيَّة - هنر عكاسى كه بوسيلهء نور بر يك سطح حسّاس چاپ مىشود و بدان « التَّصْوير الشَّمْسِي » گويند . الفَوْج - ج أَفْوَاج و فُؤُوج و جج أَفَاوِج و أَفَايِج [ فوج ] ( اع ) : يك هَنگ از ارتش ، گروه و دسته ؛ « جَاؤوا افْواجاً و افْرَاداً » : يعنى گروه گروه و تك تك آمدند . الفَوْد - ج أَفْوَاد [ فود ] ( ع ا ) : كنار سر از پُشت گوش به پائين و موى روى آن . الفَوْر - [ فور ] : مص ، بىدرنگ ؛ « رَجَعَ مِنْ فَوْره او على الفَوْرِ » : بىدرنگ برگشت ؛ « فَوْرُ كُلِّ شَيء » : آغاز هر چيزى . الفَوْرَة - [ فور ] من الحرّ أو الغضب : شدت گرما يا خشم ؛ « فورةُ النَّهار » : آغاز روز ؛ « فَوْرَةُ العشاءِ » : تاريكى شب ؛ « فَوْرَةُ الكبد » : درد كبد كه غالبا با خونريزى است . فَوَّزَ - تَفْوِيزاً [ فوز ] الطريقُ : راه نمايان شد ، - الرَّجُلُ : رفت ، از جائى به جاى ديگر منتقل شد ، بِدرود زندگى گفت ، - الراعي بِابِله : شتربان با شتران خود به بيابان رفت . الفُوشِيَا - ( ن ) : گُل آويز كه براى زينت از آن استفاده مىشود و زيبا و رنگارنگ است . مركزِ اصلي آن مكزيك و زلاندنو است . فَوَّضَ - تَفْوِيضاً [ فوض ] إليه الأَمرَ : امر را به او سپرد ، - الْمَرأَةَ : زن را بدون مهر شوهر داد . الفَوْضَى - [ فوض ] : هرج و مرج ، به هم خوردن نظم ؛ « امْرُهُمْ فَوْضَى بَيْنهم » : همه با هم اختلاف نظر دارند ؛ « قومٌ فَوْضَى » : مردمى كه رهبر ندارند . الفَوْضَوِيّ - [ فوض ] : طرفدار بىبند و بارى . الفَوْضَوِيَّة - [ فوض ] : نظامى است سياسى و اجتماعى به معناى هرج و مرج طلبى ، وضع مردمى است كه رئيس و رهبر ندارند و دستگاههاى اجرائى كشورشان به حالت تعطيل درآمده باشد . فَوَّطَ - تَفْوِيطاً [ فوط ] ه : او را پيش بند پوشانيد . الفُوطَة - ج فُوَط [ فوط ] : لُنگ يا پيش بند خدمتگزاران ، حوله و دستمال . الفَوْعَة - [ فوع ] من الطِّيب : بوى خوش عطر ، - مِنَ الشمِّ : بوى تند و تيز ، - مِنَ الشَّبَاب : آغاز جوانى . الفُوفَل - مرادف ( الفَوْفَل ) است . الفَوْفَل - ميوهء درختى است در هندوستان خوشبو و معطر بنام پوپل . فَوَّقَ - تَفْوِيقاً [ فوق ] ه على قومِه : او را بر قوم خود برترى داد ، - السَّهْمَ : نوك تير را دو پهلو و شكافته كرد . فَوْق - [ فوق ] : بالا ، اين كلمه ظرف مكان و زمان است مانند ( الكِتابُ فوق المنضدة « : كتاب روى ميز است و « اقَمْتُ فَوْقَ شَهرٍ » : بيش از يك ماه در آنجا ماندم و نيز دلالت بر اضافه و فُزونى دارد مانند « العَشْرةُ فَوْقَ التِّسعة » : يعنى عدد ده بيش از نُه است ، و به