فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

623

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

العَلَمَة - مرادف ( الْعُلْمَة ) است . عَلَنَ - - عَلَناً و عَلَانِيَةً وَعُلُوناً الأَمرُ : آن كار آشكار و هويدا شد . عَلِنَ - - عَلَناً و عَلَانِيَةً وَعُلُوناً الأَمرُ : مرادف ( عَلَنَ ) است . عَلُنَ - - عَلَناً و عَلَانِيَةً و عُلُوناً الأَمرُ : به معناى ( عَلَنَ ) است . عَلَّنَ - تَعْلِيناً [ علن ] : إليه الأَمرَ : كار را به او نشان و ارائه داد . العَلِن - « أَمرٌ عَلِنٌ » : آشكار و هويدا بر خلاف ( خَفِيّ ) است . العُلَنَة - آنكه راز را پنهان نكند . العُلْو - [ علو ] : « عُلْوُ الشيءِ » : بالاى هر چيزى . العَلْو - « عِلْوُ الشيءِ » : مرادف ( العُلْو ) است . العِلْو - « عِلْوُ الشيءِ » : به معناى ( العَلْو ) است . العُلُوّ - [ علو ] : مص ؛ بزرگ منشى ، بلندى ؛ « عَلَى عُلُوِّ الْف مِتْر » : در ارتفاع يكهزار مترى . العَلُوفَة - آذوقهء ستورى كه به چرا فرستاده نشود ( اين كلمه در مفرد و جمع يكسان به كار برده مىشود ) ، - ج عُلُف : غذاى ستوران . العَلُوق - : آنچه كه به انسان درآويزد ، بلا و پيشامد سخت ، مرگ ، بسيار درآويزنده . العُلُوم - مجموعهء معارف فرهنگ انسانها كه ويژهء طبيعت و جامعه و انديشه باشد ، - الإلهِيَّةِ : معارف الهى در امور معنوى مانند واجب و ممكن و علت و معلول و اثبات وجود خدا و بحث روان كه آن را ( العِلْمُ الأعلى وَالْفَلْسَفَةُ الأُولى و عِلْمُ ما بَعْدَ الطَّبِيعَة ) نيز نامند ، - الشَّرعِيَّة : مسائل و احكام شرعى كه « العُلُومُ الدِّينيَّة » : نيز ناميده مىشود مانند علم كلام و علم فقه و اصول ، - الحَقيقِيَّة : دانشى است كه همه جا و همه وقت و در كليهء محافل بشرى يكسان به كار برده شود مانند علم كلام و علم منطق ، - العَرَبِيَّة : ويژهء زبان عربى است مانند علم صرف و نحو و معانى و بيان و بديع كه آن را « عِلْمُ الأَدَب » نيز مىنامند ، - المُدَوَّنَة : دانشهاى نوشته و تدوين شده . العَلَوِيّ - [ علو ] : منسوب به حضرت امام على ( ع ) است . العَلَوِيَّة - مؤنّث ( العلويّ ) است . عَلِيَ - - عَلاءً [ علو ] الشيءُ أو النهارُ : روز بلند شد و برآمد ، - فِى المَكَارِم : در نيكيها بزرگوار شد . العَلْي - [ علو و علي ] : هر جاى بلند و مرتفع . العِلْي - [ علو و علي ] : ؛ ( هُمْ عِلْيُ الْقَوم ) : آنها برگزيدگان قوم مىباشند . العَلِيّ - ج عَلِيُّون و عِلْيَة [ علو و علي ] : بلند ، بزرگوار ، سخت ، از نامهاى خداوند متعال است . العِليّ - [ علو و علي ] : مرادف ( العُلُوّ ) است . العُلِّيّ - [ علو ] : ؛ « هُوَ مِنْ عُلِّيِّ قَوْمِه » : او از جمله بزرگان و بلند پايگان قوم خود است . العِلِّيّ - [ علو ] : مرادف ( العُلِّيّ ) است . العُلْيَا - [ علو و علي ] : مؤنث ( الأَعْلَى ) است ، هر جايگاه بلندى ، هر چيز بالائى مانند ( لب بالا ) . العَلْيَاء - [ علو و علي ] : آسمان ، قلَّهء كوه ، هر جايگاه بلندى بر خلاف پايين . العُلِّيَّة - ج عَلَاليّ [ علو ] : خانه اى بلند كه بر روى خانه اى ديگر باشد ؛ « هُوَ مِنْ عُلِّيَّةِ قَوْمه » : او از بزرگان قوم و خانوادهء خود مىباشد . العِلِّيَّة - ج عَلالِيّ [ علو ] : مرادف ( العُلِّيَّة ) است . العَلِيف - ج عَلَائِف : مرادف ( الْعَليفَة ) است . العَلِيفَة - ج عَلَائِف : آذوقه و خوراك ستورى كه براى چرا فرستاده نمىشود . العَلِيق - آنچه كه به ستوران براى خوراك داده شود مانند جو . العُلَّيق - ( ن ) : نام گياهى است كه گلهاى آن ريز و سفيد يا گلى رنگ است و ميوهء آن به شكل توت مىباشد كه خورده مىشود . العُلَّيْقَى - ( ن ) : مرادف ( الْعُلَّيْق ) است . العَلِيل - ج أَعِلَّاء [ علّ ] : بيمار . العَلِيلَة - ج عَلِيلَات و عَلَائِل : مؤنّث ( العَلِيل ) است ، زن خوشبو كه پى در پى بر خود عطر زند . العَلِيم - ج عُلَمَاء : دانشمند پُرمايه ، از نامهاى خداوند متعال است . العَلِين - « أمرٌ عَلِينٌ » : كارى آشكار . العِلِّيُّون - [ علو ] : جمع ( عِلِّيّ ) است ، از نامهاى بهشت ، كسانى كه در سرزمينهاى كوهستانى و بلند زندگى مىكنند . عَمَّ - - عُمُوماً [ عمّ ] الشيءُ : آن چيز شامل همه شد ، - القَوْمَ بِالعَطِيَّة : بخشندگى شامل همهء قوم شد ، - المَطَرُ الأَرضَ : باران همه جا را فرا گرفت ، - عُمُومَةً : همگانى شد . عُمَّ - عَمّاً [ عمّ ] رأسُه : بر سر او عمامه نهادند . العَمّ - [ عمّ ] : جمعيت بسيار ، - ج عُمُومَة و اعْمَام و اعُمّ : عمو ، اين اسم بر پدر شوهر و يا پدر همسر نيز اطلاق مىشود و گاهى زن به شوهر خود ( ابنُ عَميِّ ) : پسر عمو و مرد به همسرش ( بِنْتُ عَميِّ ) : دختر عمو گويند . عَمَّى - تَعْمِيَةً [ عمي ] الرجُلَ : آن مرد را كور كرد ، - المعنى : معنى را پنهان كرد . العَمَى - [ عمي ] : نابينائى ؛ « مَكانٌ عَمىً » : جائى كه به آن راهى نباشد . العَمَاء - [ عمي ] : ابر بلند و پر باران . العَمَاءَة - [ عمي ] : لجبازى ، گمراهى ، نادانى . العِمَاد - غسل تعميد دادن كودك ، ساختمانهاى بلند ؛ « اهْلُ العِمَاد » : دارندگان ساختمانهاى بلند و پا برجا ، - ج عَمَد و عُمُد : آنچه بدان استوار گردد ، رئيس لشكر . العِمَادَة - واحد العِماد : ساختمانهاى بلند . العَمَار - ريحان كه با آن مجلس شراب را زينت دهند ، درود و سلام . العُمَّار - جمع ( عَامِر ) است ، ساكنان خانه‌ها از جنّ و پرى . العَمَّار - صيغهء مبالغه است ، كسى كه در سراسر زندگى امر و نهى كند ، خوشنام ، پُر